De Ravenswood Generating Station is een fossiele energiecentrale in New York die met olie en gas 20 procent van de stroom genereert die de metropool verbruikt. Vanwege duurzaamheidsoverwegingen wordt de centrale vervangen door een energiehub op basis van windenergie. De windenergie is afkomstig van een nabijgelegen windpark op zee.
Specifieke kennis
Normaal dreigen werknemers in deze gevallen hun baan te verliezen. Er is bij duurzame-energieprojecten wel degelijk personeel nodig, maar dan met een specifieke kennis. Die kennis hebben werknemers van traditionele, fossiele energiebedrijven vaak niet. Daarom hebben de nieuwe eigenaren van de Amerikaanse energiehub een afspraak gemaakt met de Utility Workers Union of America (een vakbond van werknemers in de energiesector).
Omscholing
Naar verwachting zullen pakweg honderd medewerkers door de nieuwe eigenaren worden bij- en omgeschoold. Zo kunnen ze hun baan behouden wanneer het Ravenswood Generation Station zijn verduurzamingsslag maakt. Het betreft functies binnen de controlekamers van het windpark, voor het vervangen van onderdelen en uiteenlopende logistiek operaties. Naar eigen zeggen is het de eerste keer dat er in de Verenigde Staten zo’n omscholingstraject op poten is gezet.
Arbeidskrapte
In Nederland bestaat een dergelijk voorbeeld nog niet. Wel wordt het probleem van arbeidskrapte onderschreven, evenals het dreigende banenverlies in de fossiele sector. ABN AMRO concludeerde dat vorig jaar 39 procent van de openstaande vacatures gerelateerd aan de energietransitie niet kon worden gevuld. Vooral in grote steden als Utrecht, Groningen, Amsterdam en Rotterdam was het probleem merkbaar. Daar bleek meer dan de helft van de vacatures rondom de energietransitie onvervulbaar.
Vakbond FNV verzocht de regering eerder dit jaar om een zogeheten WERK-fonds op te richten. Dat fonds zou bedoeld zijn voor alle werknemers die hun baan (dreigen te) verliezen door het veranderende energiesysteem. Het idee is dat bij- en omscholing daar een onderdeel van worden. FNV presenteerde het idee medio juni aan de inmiddels demissionaire minister Jetten (Klimaat en Energie).
Actieplan
Zelf werkt de overheid al enige tijd aan het ‘Actieplan Groene en Digitale Banen’. Dit is een plan waarmee in brede zin maatregelen getroffen worden om arbeidskracht in de energie- en digitale transitie aan te wakkeren. Dus niet alleen door werknemers bij of om te scholen, maar ook door op voorhand de instroom in de bètatechnische arbeidsmarkt te verhogen. Dit wil de overheid doen door bijvoorbeeld te investeren in het beroepsonderwijs. Daarvoor zou 210 miljoen euro uit het Nationaal Groeifonds beschikbaar worden gemaakt.
Technische vakmensen nodig
Ondernemersorganisaties reageerden begin dit jaar positief op de kabinetsplannen. “Het groene banenplan is cruciaal voor de technieksector én voor de energietransitie”, zei
Doekle Terpstra, voorzitter van Techniek Nederland. “We hebben veel meer technische vakmensen nodig om alle warmtepompen en zonnepanelen te installeren. Innovatieve energietechniek wordt bovendien steeds digitaler. We zitten dus óók te springen om ict’ers die nodig zijn voor een productiviteitsstijging in de branche en een versnelling van de verduurzaming.”
Met een nieuwe regering in het verschiet is het echter nog onduidelijk of de maatregelen uit het actieplan ook daadwerkelijk doorgang zullen vinden.
