Sabine Sluijters 31 maart 2022, 07:00

Duurzame kunstmest dankzij Nederlandse groene waterstof

Chemieconcern OCI, producent van onder anderen kunstmest sluit zich aan bij North2, het grootste waterstofproject van Europa tot nu toe. Het bedrijf heeft afgesproken dat het 1 gigawatt aan waterstof zal afnemen zodra het beschikbaar komt.

Kunstmest nederland Voor de productie van kunstmest wordt nu grijze waterstof gebruikt, gemaakt met aardgas. | Credits: Adobe Stock

Met de waterstof wil het bedrijf dat onder meer kunstmest, veevoer en brandstoffen voor de agrarische sector produceert, zijn productieketen van CO2 ontdoen. Op dit moment gebruikt het van origine Egyptische bedrijf daarvoor grijze waterstof. Voor de productie van grijze waterstof wordt aardgas gebruikt.

Wat zegt de kleur van waterstof over de duurzaamheid? In deze video leggen we het uit.

Om aanspraak te kunnen maken op de groene waterstof heeft OCI zich aangesloten bij het consortium North2. In dit samenwerkingsverband onderzoeken energiebedrijven Equinor, RWE en Shell samen met Groningen Seaports en Gasunie de haalbaarheid van grootschalige waterstofproductie in de Eemshaven, met behulp van windenergie op de Noordzee.

Vandaag maakt energiebedrijf Eneco bekend dat het ook toetreedt tot het consortium. Lees hier waarom.

CO2 reductie Nederlandse industrie

De ambitie van NortH2 is om in 2030 4 gigawatt aan waterstof te produceren. Een kwart daarvan is dus bestemd voor de fabrieken van OCI. Met de groene waterstof kan het chemieconcern een belangrijk deel van zijn productie CO2 neutraal maken. Het gebruik van de groene waterstof door OCI levert een jaarlijkse CO2 reductie op van 900.000 ton, ongeveer 4 procent van het totale reductiedoel voor de Nederlandse industrie.

Groene waterstof is in trek bij bedrijven die ammonia en methanol produceren. Ongeveer de helft van alle grijze waterstof die wereldwijd gemaakt wordt, is hiervoor in gebruik. Dat komt doordat ammonia en methanol basis grondstoffen zijn die in allerlei sectoren ingezet worden voor de productie van meubels, kleding, cosmetica, maar ook als brandstof. Ammonia is bovendien een belangrijk ingrediënt voor kunstmest. Omdat producenten van ammonia en methanol al waterstof gebruiken is de overstap van grijze naar groene waterstof eenvoudig en snel te realiseren.

Een kwart van de groene waterstof die NortH2 wil produceren zal naar de fabrieken van OCI gaan | Credit: Gasunie

Waterstof voor kunstmest

OCI is dan ook niet de eerste die de overstap wil maken. Zo kondigde kunstmestfabrikant Yara in 2020 al aan samen met energiebedrijf Ørsted in Nederland een grote waterstoffabriek te willen bouwen. De elektrolyser zal met stroom van windparken Borselle 1 en 2 groene waterstof produceren die de grijze waterstof kan vervangen waarmee Yara nu kunstmest maakt. De fabriek zou er in 2025 moeten zijn maar de definitieve beslissing hangt nog af van beschikbare subsidies.

De groene waterstof die OCI van NortH2 wil afnemen zal geproduceerd worden in de Eemshaven en met behulp van een pijpleidingennetwerk de fabrieken van OCI bereiken. Deze zogenaamde waterstofbackbone die Gasunie aanlegt, verbindt de waterstoffabriek in de Eemshaven met grote industriële clusters in Nederland zoals Chemelot, Rotterdam/Rijnmond, Noordzeekanaalgebied, Zeeland en Noord-Nederland.

Recent werd in Australië een nieuwe manier ontdekt om groene waterstof te maken. Lees hier hoe.

Haalbaarheid grootschalige waterstofproductie

De deelname van OCI in NortH2 is een opsteker voor het project dat al geruime tijd de haalbaarheid onderzoekt van grootschalige waterstofproductie. NortH2 kan, met een beoogde capaciteit van 800.000 ton groene waterstof per jaar, de Nederlandse industrie voor een groot deel verduurzamen. Van de productie van duurzame stroom, via opslag in lege zoutcavernes, tot aan de industriële eindgebruiker: jaarlijks bespaart het 8 tot 10 megaton CO2. De duurzame stroom moet worden geleverd door megawindparken in de Noordzee met een capaciteit van 3 tot 4 gigawatt, en 10 gigawatt in 2040.

Maar zover is het nog niet. Het consortium heeft onlangs de tweede fase van de haalbaarheidsstudie afgesloten, die toont dat een geïntegreerde aanpak – van windparken op zee, productie, opslag, distributie tot uiteindelijk het gebruik van de groene waterstof – technisch en economisch uitvoerbaar is. Maar de daadwerkelijke realisatie van NortH2 blijft afhankelijk van overheidsbeslissingen over het bouwen van windmolenparken in de Noordzee en noodzakelijke subsidies voor het project.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Eneco stapt in groene waterstof

”Groene waterstof is een veelbelovend alternatief voor het gebruik van aardgas in de energiesector en in de industrie”, zegt As Tempelman, CEO van Eneco. “Wij willen graag samen met de partners in het NortH2 consortium aan de slag om deze belofte ook werkelijkheid te maken.” Duurzaam alternatief voor aardgas Volgens de topman is het besluit een belangrijke stap in de uitvoering van het One Planet plan, dat ertoe moet leiden dat Eneco en haar klanten in 2035 klimaatneutraal zijn. Onderdeel van dat plan is het vervangen van aardgas voor een duurzaam alternatief bij klanten en bij elektriciteits- en warmteproductie. NortH2 is een consortium waarin Shell, Equinor, RWE en Gasunie samen met Groningen Seaports als support partner de haalbaarheid onderzoeken van grootschalige productie, opslag en transport van groene waterstof. Daarvoor zet NortH2 in op de bouw van grote windparken in de Noordzee, ver buiten de kust. Deze kunnen stapsgewijs uitgroeien tot een capaciteit van meer dan 10 gigawatt. Met die duurzame energie wil het consortium groene waterstof maken die Gasunie via de watertstofbackbone zal vervoeren naar klanten of zal opslaan in zoutcavernes voor later gebruik. Windenergie voor waterstof De bedrijven onderzoeken al geruime tijd of deze plannen technisch en economisch uitvoerbaar zijn. Volgens het consortium zijn de eerste resultaten positief maar is het project wel afhankelijk van overheidsbeleid. Zo is het nog onduidelijk of er extra windenergie voor waterstofproductie kan worden gebouwd, en of de kabels om de windstroom aan land te brengen er op tijd zullen zijn. Eneco is het vierde energiebedrijf dat toetreedt tot het consortium. Vandaag is ook bekend gemaakt dat NortH2 een samenwerkingsafspraak heeft gemaakt met OCI N.V., voor de potentiële afname van groene waterstof voor de productie van groene ammonia en methanol. Investeren in waterstof Als het aan het consortium ligt blijft het niet bij studeren. Shell, Equinor, RWE en Eneco hebben de ambitie om na de studiefase met de steun van Groningen Seaports verder te gaan en samen een grootschalig aanbod aan groene waterstof te produceren voor de industrie. In 2030 moet voor 4 gigawatt aan electrolysers en bijpassende capaciteit aan wind op zee gerealiseerd zijn. Dit zorgt voor een vermindering van het gebruik van aardgas met 1,6 miljard kubieke meter per jaar en scheelt een uitstoot van zo’n 8 tot 10 megaton CO2 per jaar. NortH2 wil in 2040 verder doorgroeien naar een productie van 1 miljoen ton groene waterstof per jaar. Om dit voor elkaar te krijgen, zullen de bedrijven flink moeten investeren. Voor Eneco gaat het om honderden miljoenen euro’s. Daarnaast laat het bedrijf weten ook in andere groene waterstofprojecten te gaan investeren. Het gaat dan om waterstof voor de industrie en voor de gebouwde omgeving. Uiteindelijk verwacht Eneco zo’n 1,5 tot 2 gigawatt aan waterstof nodig te hebben. Bekijk ook: Wat betekenen al die kleuren waterstof? Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.