Kabinet wil windparken op zee verdubbelen

Na wat gestoei speelden we GigaWatt, een bordspel over de energietransitie

Tijd om het spel te spelen. We pakken de spelregels er aan het eind van de werkdag bij. Zestien pagina’s! Da’s veel. Ook voor een ingewikkeld spel. Maar moedig beginnen we te lezen. Een spelronde bestaat uit vijf verschillende stappen. Maar de eerste stap mogen we voor de ‘snelle versie’ overslaan. Stap twee snappen we. Bij stap drie horen drie ‘tussenstappen’. Check. Snel door naar stap vier. Wat was stap twee ook alweer? Bij stap vijf is er ineens sprake van een veiling. Wanneer win je het spel eigenlijk? En hoe leggen we dit onze collega’s uit die mee willen spelen? De tijd tikt verder en we hebben nog geen dobbelsteen gegooid. We hebben hulp nodig. Spelleider Daarom mailen we GigaWatt. Twee dagen later staat Milo van Holsteijn bij ons op de stoep, één van de bedenkers van het bordspel. Hij gaat ons begeleiden. Want, zoals Holsteijn zelf zegt: “Nieuwe spelregels leren is altijd k*t. Dus je kunt beter iemand erbij hebben die het vaker heeft gespeeld en het je kan uitleggen.” Eerder interviewde Change Inc. al één van de makers van het bordspel. Wat deed hem besluiten zijn onderneming te verkopen en dit spel te maken? Zo snel mogelijk klimaatneutraal Tijd om te spelen, poging twee. We spelen GigaWatt met twee spelers die een stukje ouder zijn dan de aangeraden leeftijd van 14+. Op de koffietafel ligt een groot spelbord met de kaart van Europa. De kaart is verdeeld in zes regio’s; het maximaal aantal spelers van GigaWatt. Het doel: je aardgas- en kolencentrales vervangen door hernieuwbare bronnen en voorzien in de energievraag van je regio. Iedere regio heeft zijn eigen natuurlijke voordelen. Zo is West-Europa rijk aan wind en leveren je zonnepanelen in de zuidelijke regio’s meer op. Handelen op de energiemarkt Een spelronde bestaat dus uit verschillende stappen. In een ronde bouw of upgrade je energiecentrales, bepaal je de energievraag en weersomstandigheden in je regio en verhandel je overschotten en tekorten op de internationale energiemarkt. In de laatste stap van elke ronde vergroot je de kans op de ultieme overwinning. In deze fase verkoop je als het lukt je vervuilende fossiele brandstofcentrales (kool en gas). Een echte energietransitie op tafel Naarmate we het spel verder spelen en tekst en uitleg van Van Holsteijn krijgen komen we erachter hoe waarheidsgetrouw GigaWatt is. Er zijn veel overeenkomsten met de echte energietransitie. Over elke eigenschap van een speelstuk is nagedacht. Zonnepanelen en windmolen kun je upgraden naar innovatievere modellen. Bij biomassacentrales kan dit niet, want deze techniek is volwassen. Waterkracht kun je (net als in echt) flexibel inzetten om overschotten en tekorten in energie op te vangen. Kerncentrales leveren veel energie op, maar kosten een rib uit je lijf. Zelfs de handelsroutes tussen verschillende regio’s zijn gebaseerd op echte verbindingen en pijpleidingen, vertelt Van Holsteijn ons.Nog meer variatie Omdat we de korte versie spelen, slaan we één van de vijf stappen in een speelronde over. Dit is de ronde waarin spelers ‘technologie kaarten’ kunnen kopen. Op deze kaarten staan gebeurtenissen die het spelverloop opschudden. Denk aan subsidies voor zon en wind of het betalen van een CO2-belasting. Creatief bedacht zijn protestkaarten (zoals de kaart ‘Not in my backyard’) waarmee je de energietransitie in de regio van je tegenstander kunt dwarsbomen. De toevoeging van technologiekaarten vergroot dus de kans op een uniek spelverloop. Eindoordeel Een uur later heeft mijn collega een klimaatneutraal Noordzeegebied en zit ik nog met al mijn kolencentrales en een energietekort in de Pyreneeën. Meteen na mijn glansloze verlies gaan de radertjes in mijn hoofd draaien: wat had ik anders kunnen doen? Waarom had ik eigenlijk biomassacentrales gekocht? Hoezo heb ik nog zoveel geld over? Had ik meer connecties met externe markten moeten bouwen? Een gezond signaal: je wilt GigaWatt zeker nog een keer spelen. Als het je lukt om het voor de eerste keer te spelen. Dat is de grote uitdaging, want de spelregels zijn op papier vrij ingewikkeld. Maar, verzekert Van Holsteijn ons, deze teksten worden nog vereenvoudigd. Verder is de link die GigaWatt maakt met de realiteit erg origineel. Voor ‘bekwame’ duurzaamheidsredacteuren als wij is het een feest der herkenning met de onderwerpen waar we over schrijven. De vraag is wel hoeveel deze subtiliteiten de gemiddelde speler zeggen. Aan de andere kant: dat is precies het doel van GigaWatt. De energietransitie is een grensoverschrijdende puzzel die iedereen aangaat. Best knap om deze relevante kwestie te gieten in een dynamisch, strategisch en veelzijdig bordspel. Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.