Marc Seijlhouwer 13 december 2019, 16:40

Groot onderzoek naar warmtevoorziening Nederland

Onderzoeksinstituut TNO gaat met een heleboel bedrijven en gemeenten de mogelijkheden voor aardgasvrije warmtevoorziening onderzoeken. Daarvoor hebben ze ruim 20 miljoen euro beschikbaar. Over tien jaar moet het aantal mensen dat een warmtenet gebruikt verdrievoudigen, en daarvoor is extra onderzoek nodig.

Adobestock 218126203

Het is voor het eerst dat een onderzoeksprogramma van de warmtebron tot in de huiskamer loopt. Van bedrijven als Shell, die de bodem van Nederland goed kennen, tot Eneco, die de energie bij mensen thuisbrengt en ten slotte gemeenten, die de burgers meekrijgen in het proces. "Dat is uniek in Nederland", vertelt programmadirecteur Frits Verheij van TNO.

Meer warmtenet

Het belangrijkste doel is om elke vorm van duurzame warmtevoorziening goedkoper en betrouwbaarder te maken. Hoewel warmtenetten en aardwarmte-projecten al bestaan, is deze energiebron nog relatief kleinschalig. Verheij: "Bovendien krijgen veel warmtenetten hun energie van nabijgelegen afval- of energiecentrales die er straks misschien niet meer zijn, omdat ze moeten sluiten vanwege de uitstoot."

Lees ook:

Ook voor geothermie, waarbij warmte van diep in de aarde omhoog gepompt wordt, is een schaalvergroting nodig. "Er moeten tien keer zoveel projecten komen, willen we aan de toekomstige energiebehoefte voldoen. En dat binnen iets meer dan tien jaar."

Combineren van techniek

De kosten kunnen omlaag door slim technieken te combineren, denkt Verheij. "Als je een overschot aan warmte-energie weet op te slaan, in water of onder de grond, dan hoef je minder nieuwe warmte omhoog te pompen in de winter, als mensen meer stoken. Dat kan een hoop geld schelen." Daarnaast onderzoekt TNO hoe de techniek die nodig is voor geothermie en warmte-opslag goedkoper kan worden.

Sociaal

TNO onderzoekt de komende tijd ook het sociaal-maatschappelijke deel van warmtenetten. "Hoe krijg je mensen mee in de veranderingen die eraan komen? Hoe besluit een gemeente of ze een warmtenet aanleggen? En kan je de hele keten van bron tot burger beter organiseren? Dat soort vragen zijn belangrijk voor de energietransitie."

Lees ook:

Bron: TNO | Beeld: bht2000

Ocean Cleanup brengt eerste oceaanplastic aan land

De eerste vangst is een fraai einde na een roerig jaar voor de Cleanup. Toen in oktober 2018 de eerste versie van de vanger de oceaan op ging, was oprichter Boyan Slat vol goede hoop. Helaas bleek die versie al snel niet naar behoren te werken en ging hij kort daarop stuk.Een herziene versie ging afgelopen zomer de zee op en deed zijn werk wel goed. De oogst van die plasticvanger ligt nu bij Vancouver in Canada. 'Dit is het moment waar we al jaren naar uitkijken', zegt Slat in een persbericht.Spullen van oceaanplasticHoeveel plastic er precies uit de oceaan is gehaald maakt de organisatie niet bekend. Wel weten we dat er grote brokken en piepkleine stukjes tussen zitten. Al dat plastic zal de komende maanden verwerkt worden tot allerhande producten, die vanaf september 2020 te koop zijn.Slat spreekt zijn crew toe bij een decor van big bags vol oceaanplastic.Echte fanatici kunnen zich nu al aanmelden voor het voorrecht om straks iets te kopen. Het maken van producten uit het oceaanplastic is lastig, denkt de Cleanup. Omdat het plastic deels vergaan is, verschillende maten heeft en schoongemaakt moet worden duurt het een tijd voor je er mooie dingen van kan maken.KeurmerkOm zeker te weten dat de spullen die je koopt 100 procent oceaanplastic zijn, heeft het certificeringsbureau DNV GL een standaard opgesteld. Volgens Slat bestond zo'n standaard nog niet, terwijl oceaanplastic steeds populairder wordt.Dat the Ocean Cleanup zo'n keurmerk wil, vindt Jeroen Dagevos van de Plastic Soup Foundation begrijpelijk. "Er zijn een hoop valse claims. Dan komt het plastic van het strand of zelfs van gewoon plastic." Het is uniek dat er een flinke hoeveelheid plastic midden van de oceaan komt. "Dat kost een hoop geld, dus ik snap dat de organisatie dan een certificaat wil hebben voor hun moeite."Dagevos denkt niet dat de producten die straks te koop zijn 100 procent oceaanplastic zijn. "Dat is heel moeilijk; het plastic is zo vergaan dat er iets moois van maken schier onmogelijk is, tenzij je het chemisch behandelt. Het keurmerk gaat meer om de symboliek achter het feit dat er uberhaubt echt oceaanplastic in zit, denk ik. "Lees ook:The Ocean Cleanup gaat ook rivieren plasticvrij makenVolgende missieSlat en zijn collega's kijken al uit naar de volgende missie. System 002 moet voortborduren op het prototype en als eerste grootschalige plasticvanger midden op de oceaan opereren. Daarom werken de ingenieurs bij de Cleanup nu de laatste imperfecties weg, zodat de drijver kan overleven in de woeste oceaan en het plastic vast kan houden. Het plan is dat de drijver in principe maanden of jaren op één plek ligt, en dat boten het opgevangen plastic regelmatig ophalen en naar het land vervoeren.Niet iedereen is blij met de plasticvanger. In een stuk in De Volkskrant hadden verschillende wetenschappers kritiek: het zeeleven zou door de gigantische barrieres in het water verstoord worden.Bron: The Ocean Cleanup