Sabine Sluijters 08 juli 2022, 14:00

IEA: Dominantie China in zonne-industrie groot risico voor energietransitie

Het Internationaal Energieagentschap (IEA) waarschuwt voor te grote afhankelijkheid van China voor de aanvoer van zonnepanelen. In een onlangs verschenen rapport stellen ze dat de dominantie van China een bedreiging vormt voor de energietransitie.

Zonnepanelen china Bijna alle zonnepanelen komen uit China

In het rapport stelt de IEA dat 80 procent van alle stappen in de productie van zonnepanelen gedomineerd worden door China. Op cruciale onderdelen van de panelen zoals de grondstof silicium en de wafers waarvan de zonnecellen worden gemaakt, zal dit bovendien groeien tot 95 procent. Dit wordt veroorzaakt doordat de benodigde grondstoffen in China gedolven worden en arbeid daar goedkoop is.

Aanvoer zonnepanelen verstoord

Tijdens de coronacrisis werd al duidelijk dat deze enorme afhankelijkheid van China van de zonne-energie-industrie een groot risico vormt. Toen werd de aanvoer van zonnepanelen en onderdelen daarvan ernstig verstoord doordat het land af en aan in lockdowns ging. De prijs van de panelen steeg exponentieel omdat schaarste ontstond aan grondstoffen en de export werd begrensd.

Zonne-energie is cruciaal als we in 2050 netto nul CO2 willen uitstoten. Tot 2030 zal de hoeveelheid zonne-energie die bijgeplaatst wordt moeten verviervoudigen om dit doel te halen. Volgens het IEA kunnen we ons niet nogmaals een afname in de aanvoer van zonnepanelen veroorloven.

Productie zonnepanelen spreiden

Gezien de groeiende vraag naar zonnepanelen is het volgens het IEA verstandig om de productie van zonnepanelen meer te spreiden. Want Europa en de Verenigde Staten hebben wel een inhaalslag te maken. China produceerde in 2020 400 gigawatt aan zonnepanelen. Europa en Noord-Amerika maakten samen maar 39 gigawatt, minder dan een tiende.

Bovendien zou dit economische kansen opleveren voor andere landen. Zo zouden investeringen in de productie van zonnepanelen kunnen oplopen tot 120 miljard in 2030 en werk opleveren voor 1 miljoen mensen.

Opschaling Europese zonnesector

In verschillende landen zijn overheden al gestart met het bevorderen van de productie van zonnepanelen en de noodzakelijke grondstoffen. Zo werkt Noorwegen aan de productie van silicium, het hoofdbestanddeel van zonnecellen. De Europese Commissie riep het European Solar Initiative in het leven dat de opschaling van een Europese zonnesector wil versnellen.

Ook in Nederland gaan steeds meer stemmen op om de productie van zonnepanelen naar Europa terug te halen. En dat is goed haalbaar. Zo becijferde het Frauenhofer Institute for solar Energy Sysytems vorig jaar dat de productie van zonnepanelen in Europa kansrijk is, ook zonder subsidie. Toch is het aantal bedrijven dat hier brood in ziet in Europa nog minimaal.

Zonnepanelen uit Nederland

In Nederland durft een handjevol ondernemers het wel aan. Zo maakt het bedrijf Energyra in het dorpje Westknollendam 200.000 zonnepanelen per jaar. Een fractie van de 10 miljoen panelen die we jaarlijks uit China importeren. Ook het Nederlandse Solarge
bouwt in Weert een fabriek waar het in 2023 wil starten met de productie van zonnepanelen.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

EU verplicht duurzame brandstof voor vliegtuigen

De verplichting door de EU kan grote gevolgen hebben voor de luchtvaart. Op dit moment zijn groenere vliegtuigbrandstoffen nog vele malen duurder (soms tien keer) dan reguliere kerosine. Als alle vliegtuigen en luchthavens twee procent groene brandstof bij moeten mengen kan dat de prijs van vliegtickets beïnvloeden. Volgens het parlement zijn strengere regels nodig om de luchtvaart te vergroenen. Deze zorgt wereldwijd voor zo’n drie procent van alle CO2-uitstoot. Het probleem is dat er, in tegenstelling tot in andere sectoren, geen zicht is op reductie van die uitstoot. Sterker nog: het aandeel van de luchtvaart zal de komende decennia alleen maar groeien omdat andere sectoren wel structureel minder uit gaan stoten.Een miljoen ton biokerosine Twee procent duurzame kerosine lijkt weinig. Maar als je bedenkt dat de EU in 2018 alleen al 63 miljoen ton kerosine gebruikte, dan snap je dat de producenten van duurzame vliegtuigbrandstof aan de bak moeten. Er is binnen drie jaar 1,26 miljoen ton groene kerosine nodig. In Nederland bouwt het bedrijf SkyNRG een fabriek die 100.000 ton kerosine per jaar kan maken. De beslissing van het parlement gaat over meer dan alleen 2025. Het oorspronkelijke doel van de EU voor 2050 is bijvoorbeeld aangescherpt. Luchtvaartbedrijven moeten tegen die tijd niet 63, maar 85 procent van het brandstofgebruik duurzaam maken. Daar staat tegenover dat de duurzame brandstof van meer dingen gemaakt mag worden. Frituurvet of afvalgas Oorspronkelijk zouden alleen biobrandstoffen en waterstof als duurzaam gelden. Bij biobrandstoffen kun je denken aan gerecycled frituurvet. Van (groene) waterstof kun je via chemische processen een kerosine-achtige brandstof maken. Maar de nieuwe regels verbreden de definitie van duurzame brandstof. Nu mag ook kerosine gemaakt van afvalgassen uit de industrie gebruikt worden en biobrandstoffen gemaakt van dierlijk vet. Wel werd het gebruik van palmolie als biobrandstof tegengehouden. Al met al lijken de nieuwe doelstellingen ambitieus. De luchtvaartbedrijven en de producten van kerosine moeten aan de bak om aan de verplichtingen te voldoen. Ook zullen er nog technische en juridische hobbels genomen moeten worden. De strenge regels in de luchtvaart staan het bijmengen van biobrandstof namelijk maar tot een bepaald percentage toe.Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.