Het is hard werken om de Nederlandse klimaatdoelen te halen. Het energiesysteem zoals we dat kennen moet op de schop. Zo zal 70 procent van alle elektriciteit in Nederland uit hernieuwbare bronnen moeten komen. Duurzame stroom die is opgewekt door windturbines op zee, op land en met zonnepanelen op daken en in zonneparken. Die installaties moeten worden gebouwd, geïnstalleerd, gerepareerd en onderhouden. Het elektriciteitsnet moet worden aangepast en verzwaard. Daarnaast zullen maar liefst 8 miljoen woningen aardgasvrij worden gemaakt. Een hele klus dus. En dit is slechts een kleine greep uit al de maatregelen die genomen moeten worden om de klimaatdoelen uit het Klimaatakkoord te halen.
De vraag is of we daar voldoende gekwalificeerd personeel voor kunnen vinden. Volgens het rapport van Ecorys zal de vraag naar arbeid met 23 duizend voltijdsbanen toenemen om te kunnen voldoen aan het scenario van het Klimaatakkoord dat moet leiden tot 49 procent CO2 reductie. Bovendien is het allerminst zeker dat de maatregelen waar Nederland nu vanuit gaat voldoende zijn. Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft al berekend dat het huidige beleid tot een CO2 reductie van slechts 34 procent leidt.
Lees ook: Offshore wind leidt tot 900.000 extra banen
Aanvullende maatregelen zullen dus nodig zijn, helemaal nu Europa de CO2 doelstelling heeft aangescherpt tot 55 procent in 2030. Ecorys schat dat de vraag naar arbeid in dat geval zal toenemen tot 28 duizend voltijdsbanen. Dat is meer dan het totaal aantal voltijdsbanen op dit moment bij alle energiebedrijven en de netbeheerders in Nederland samen. Op het totaal aantal banen in Nederland is het 0,3 procent.
Tekort
Tegelijkertijd is het aantal werknemers dat ingezet kan worden om klimaatmaatregelen uit te voeren beperkt. Uitvoering van de klimaatmaatregelen vraagt vooral om technisch geschoold personeel en veel bedrijven in de energiesector kampen al met tekorten aan geschoold personeel. “In de techniek hebben we nu 150.000 medewerkers en een tekort van 20.000”, zei Doekle Terpstra daar eerder over in een gesprek met Change Inc. “Dat tekort zal de komende jaren verdubbelen.”
Lees ook: Hoe komen we aan meer technici om de energietransitie te versnellen?
En dat terwijl het aantal jongeren dat kiest voor een technische opleiding juist afneemt. Zo daalt het aantal MBO studenten dat kiest voor techniek tot 2030 met 18 procent. Ook in het HBO is techniek minder in trek. Hier daalt het aantal technische studenten tot 2030 met 8 procent. Alleen op de universiteit stijgt het percentage technici licht, met 6 procent tot 2030.
Arbeidscongestie
Als dit probleem niet wordt aangepakt kan de energietransitie vertraging oplopen denkt Roland Pechtold, algemeen directeur van zonne-energiebedrijf GroenLeven. “We moeten vijf keer zoveel zonnepanelen neerleggen als nu. Daarvoor hebben we vijf keer zoveel mensen nodig. Als we die mensen nu niet opleiden dan krijgen we gegarandeerd arbeidscongestie.”
En daarbij is haast geboden. Want het volgen van een beroepsopleiding duurt enkele jaren, waarna vaak nog aanvullende certificaten en interne bedrijfsopleidingen nodig zijn. Gemiddeld kost het vijf tot zeven jaar om iemand op te leiden tot een elektromonteur die zelfstandig aan het elektriciteitsnet kan werken.
