Kaz Schonebeek 22 februari 2023, 15:00

Wat voor zonnepanelen liggen straks op de Nederlandse dijken?

Nederland heeft ongeveer 17.000 kilometer aan dijken. Hun schuine hellingen bieden ruimte aan een grote hoeveelheid zonnepanelen. Maar hoe zorg je ervoor dat dat veilig is en niet ten koste gaat van het landschap?

Adobe Stock 386753251 Wat voor zonnepanelen liggen straks op de Nederlandse dijken? | Credits: Adobe Stock

Onderzoeksbureau TNO, Wageningen University en Deltares hebben onderzocht hoe zonnepanelen het best op dijken kunnen worden geplaatst. Van vier verschillende opstellingen is bekeken hoe veilig ze zijn, hoe ze presteren en wat het effect is op het landschap.

In het Klimaatakkoord is afgesproken dat zonnepanelen zo veel mogelijk op lege daken en op infrastructuur worden geplaatst. Dijken vallen in de laatste categorie. Geschat wordt dat 9 procent van de in totaal 17.000 kilometer aan dijken geschikt is om zonnepanelen op te plaatsen. Hier zou jaarlijks 3 gigawatt aan stroom kunnen worden opgewekt. Op dit moment hebben alle zonnepanelen in Nederland samen een vermogen van 18,8 gigawatt.

De vier onderzochte PV-systemen. | Credit: TNO

Hoge en lage palen

De onderzochte opstellingen zijn een systeem op lage paaltjes, betonplaten met zonnepanelen erop gelijmd, een systeem waarbij de zonnepanelen hoog boven de grond hangen en een variant waarbij de dijk zelf van een betonnen ondergrond wordt voorzien.

Het systeem op paaltjes lijkt het meest op de techniek waar een doorsnee zonnepark vol mee staat, maar blijkt minder geschikt voor dijken. Doordat er weinig zon op de bodem valt, gaat de kwaliteit van het gras achteruit. Dit zorgt ervoor dat de bodem minder stevig wordt, wat de veiligheid van de dijk niet ten goede komt.

De zonnepanelen hoger boven de grond hangen zou hiervoor een oplossing kunnen zijn. Maar het systeem waarbij zonnepanelen aan kabels tussen palen van zo’n twee meter hoog hangen, waaide bij de eerste de beste zware storm kapot.

Betonnen ondergrond

Blijft over het plaatsen van zonnepanelen op beton. Zowel zonnepanelen plaatsen op losse betonnen platen, als het vervangen van het gras door een beton-achtige ondergrond, bleken goede oplossingen. De dijken leverden niet of nauwelijks in op stevigheid en de energie-opwek van de zonnepanelen was dik in orde.

Bijkomend voordeel van deze oplossingen is dat de zonnepanelen plat op het dijkoppervlakte worden geplaatst. Hierdoor vallen ze minder op dan de varianten op pootjes. Volgens de onderzoekers verhoogt dat het maatschappelijk draagvlak voor het transformeren van hettypisch Nederlandse dijkenlandschap.

Lees ook:

Hoe voedselproblemen worden opgelost in frisdranksiroop

Het merk Roze Bunker is een tegengeluid voor vervuilende en ongezonde frisdranken. Dat het merk geen frisdrank maar siroop maakt, is niet voor niets. Medeoprichter Corre: “Het kraanwater in Nederland is het beste ter wereld. Waarom zou je dat niet gebruiken? Water op het laatst toevoegen scheelt ook een hoop transportvolume, opslag, sjouwwerk en verpakkingen. Een fles siroop staat qua gebruik gelijk aan een krat frisdrank. Ga maar na.” 400.000 kilo limoen In de frisdranksiropen wordt veel restfruit verwerkt. De citroenen zijn bijvoorbeeld afkomstig van limoncellomakers. Corre: “Voor limoncello wordt alleen de schil gebruikt. De rest van de citroen wordt weggepleurd. Hier maken wij onze citroensiroop van. Want hallo, dit zijn de mooiste citroenen die er zijn. Nog biologisch ook, want voor limoncello mogen uitsluitend biologische citroenen worden gebruikt. Die gooien we natuurlijk niet weg.” Volgens Corre zijn er meer dan genoeg problemen in de voedingsindustrie om nieuwe smaken te blijven ontwikkelen. “Ik word wel eens gebeld door partijen, grote inkopers van groenten en fruit. Ze vragen dan casual of ik 400.000 kilo limoen wil hebben omdat er een ‘partijtje’ is afgekeurd. Dan schrik ik wel. What the fuck zijn we aan het doen met elkaar? Mijn ondernemingsdrang schiet dan aan. Ik wil een bestemming vinden voor deze producten.” Biodiversiteit verbeteren met ijsthee Met ijsthee levert het frisdrankmerk een bijdrage aan de biodiversiteit. “Er is een groot aantal boeren rondom Culemborg met wie we een mix van lokale kruiden zaaien op het land. Deze zijn goed voor de bijen, voor de bodem en voor de biodiversiteit. De boer verdient eraan, en wij kunnen de kruiden weer kwijt in onze ijsthee”, aldus Corre. Inmiddels is er steeds meer grond nodig waarop de kruiden kunnen groeien. “We praten niet meer over vierkante meters, maar over hectares. Dat is het leuke: als wij meer wilde ijsthee verkopen, dan hebben we meer kruiden nodig en kunnen we meer planten bij boeren. Zo wordt die groene vlek steeds groter. Dat geeft mij nou motivatie.”Voor de Wilde Ijsthee worden kruiden gepland bij boeren op het land.“Commercie is juist belangrijk bij activisme” Iedere frisdranksiroop start met een probleem. “Er wordt al genoeg troep gemaakt”, vindt Corre. “Ik maak liever een product dat een oplossing biedt.” Die oplossing moet ook commercieel interessant zijn. “Wat mij betreft is commercie juist belangrijk bij activisme. Commercie kan ervoor zorgen dat een actie langer doorloopt. Met een gezond bedrijf kan ik de komende dertig jaar het protest tegen verkeerde frisdranken op de markt voortzetten.” Volgens Corre zit die commerciële component bij de frisdranksiropen wel goed. “Het is een makkelijk product om te verkopen. Sommige afnemers vinden de duurzame missie heel interessant. Andere vinden de financiële kant boeiender. Een fles frisdranksiroop is namelijk goedkoper dan een gemiddeld kratje van een andere aanbieder.” De drankjes worden voornamelijk geleverd aan horecazaken en groothandels. Inmiddels zijn er zo’n vierhonderd afnemers in Nederland en nog wat in België. Er worden ook plannen gesmeed om in de toekomst uit te breiden naar de consumentenmarkt. Frisdrank is maar een voorbeeld Met zijn frisdranksiropen wil Corre laten zien hoe het ook kan, maar zijn kernmissie is groter. “Het is niet per se mijn doel om frisdrankmaker te zijn. Het is mijn doel om de voedselketen te reorganiseren”, zegt Corre. Hij ziet Roze Bunker dan ook meer als een mooi visitekaartje. “Met Roze Bunker hebben we ook een voedselstation opgezet. Dit is een plek waar andere merken mooie producten maken onder onze vleugels, denk aan cider, circulaire gin en likeuren. Met de kennis en het netwerk dat we hebben, helpen we partijen in de opschaalfase. Zo komen er hopelijk steeds meer mooie en duurzame merken op de markt.” Lees meer over duurzaam eten en drinken: Miljoenenproject om de eiwittransitie te versnellenDeze uitvinding maakt vervuild kraanwater overal ter wereld drinkbaarDuurzaam voedsel in 2023: de trends