Rianne Lachmeijer 08 november 2022, 16:44

COP27 9 november Finance Day: waar gaat het over?

Van zondag 6 tot vrijdag 18 november host Sharm El-Sheikh het klimaatcongres COP27. Elke dag heeft een overkoepeld thema. Op 9 november is het Finance Day. Misschien wel de belangrijkste dag van de klimaattop, want geld vormt de hoeksteen voor het uitvoeren van klimaatacties. Daarnaast is de grote schade als gevolg van klimaatverandering waar de armste en kwetsbaarste landen mee te maken hebben, als hoofdonderwerp aangemerkt. Trekken welvarende partijen de portemonnee zoals ze eerder beloofden?

Adobe Stock strand van sharm el sheikh met strandbedjes Op 9 november is het Finance Day op de klimaattop in het Egyptische Sharm El-Sheikh. | Credits: Adobe Stock

De armste landen worden momenteel relatief het zwaarst getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, terwijl zij in vergelijking met de Westerse landen weinig hebben bijgedragen aan het probleem. Ook nu stoten die landen nog weinig uit. Al in Parijs werd afgesproken dat de rijkere landen de armere zouden helpen, maar jarenlang bleef het vooral bij woorden. Zo werd er volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling in 2020 slechts 83,3 miljard dollar van de beloofde 100 miljard dollar uitgegeven aan klimaatsteun voor armere landen.

Financiering ‘Loss & Damage’ officieel op de agenda

Volgens Mia Amor Mottley, premier van Barbados, woont 40 procent van de wereldbevolking in de frontlinie van de klimaatcrisis. ‘Als COP de belofte over verlies en schade niet kan waarmaken door de noodzakelijke investeringen in weerbaarheid en mitigatie te vergroten, zal minstens 40 procent van de wereldbevolking zich afvragen wat de top voor zin heeft’, schrijft zij in het voorwoord van een rapportage over The Loss and Damage Collaboration (L&DC).

“Het is hoog tijd dat wij onze verantwoordelijkheid nemen tegenover de lage- en middeninkomenslanden”, betoogde ook Klimaatexpert Linda van Dongen van ASN Bank eerder. Wie weet dat het deze COP daadwerkelijk gebeurt, want klimaatcompensatie staat dit jaar officieel op de agenda. Op maandag lieten onder andere het Verenigd Koninkrijk en Duitsland al weten dat zij arme landen die te maken hebben met klimaatveranderingsschade extra financiële hulp willen gaan bieden. Op Finance Day vindt er een bijeenkomst plaats over de uitdagingen en kansen voor de financiering van klimaatschade. Maar herstelbetalingen zijn niet het enige onderwerp van 9 november. Wat staat er nog meer op de agenda?

Goedkoper lenen en coulante kijk op groene schulden

‘In Pakistan is een derde van de mensen dakloos. Verlies en schade zijn drie tot vier keer groter in de frontlinie dan in de backline
en op veel plaatsen zoals het Caribisch gebied, zijn klimaat en andere natuurrampen goed voor 50 procent van de verhoging van de staatsschuld’, schreef Amor Mottley eerder. En wat te doen met de noodzaak om te investeren in klimaatoplossingen die de schulden op korte termijn alleen maar verhogen? Op 9 november staat een ‘her-conceptualisering’ van schulden voor het klimaat op de agenda. Daarnaast is het voor rijke landen vaak goedkoper om geld te lenen om te investeren in verduurzaming, dan armere landen. Een sessie op Finance Day gaat in op actuele oplossingen en toezeggingen om de kosten van groene leningen te verlagen.

Yasmina Serghini, corporate managing director ESG bij Moody’s, legde eerder uit dat leningen die overheden en bedrijven aangaan om duurzame investeringen te doen niet per se een lager risico hebben dan gewone leningen. “Veel mensen denken dat een green bond een betere kredietwaardigheid heeft dan een conventionele obligatie, maar dat een obligatie groen wordt genoemd heeft geen invloed op het risicoprofiel van de obligatie. Dat risico wordt namelijk bepaald door het profiel van de instantie die de obligatie uitgeeft.” Om die reden gaf Moody’s een Nigeriaanse staatslening een relatief lage score. En hoe lager de score hoe meer rente een partij moet betalen over een lening. Dat maakt lenen voor ontwikkelingslanden – die als risicovol worden aangemerkt – dus vaak duur.

Geld beter inzetten als motor voor de klimaattransitie

De schattingen – in termen van hoeveel geld een duurzame ontwikkeling ons zou kosten – variëren van 4 tot 7 biljoen per jaar”, zegt Yannick Glemarec, Executive Director van het Green Climate Fund in een video over het belang van Finance Day. Daarom zijn er meerdere sessies over manieren om toegang te krijgen tot geld: van de private sector tot filantropen. Zo zouden die laatsten bijvoorbeeld ontwikkelingslanden aan klimaatfinanciering kunnen helpen.

Filantropen kunnen een belangrijke rol spelen. Lees bijvoorbeeld over het initiatief van multi-ondernemer Siemon van den Berg: “We kijken eigenlijk alleen maar naar CO2. Dat is de nieuwe geldeenheid, zou je kunnen zeggen.”

Naast een sessie over de rol van filantropen is er op Finance Day ook aandacht voor toezichthouders. Zij kunnen met rapportageregels en duidelijkere taxonomieën duurzame investeringen stimuleren en greenwashing tegengaan.

Lees ook: ECB waarschuwt voor klimaatrisico’s: We moeten dringend overstappen op een groene economie

Investeren in aanpassing op gevolgen klimaatverandering

Terwijl er nog steeds vele miljarden nodig zijn om klimaatverandering tegen te gaan, blijven de temperaturen wereldwijd stijgen. Daardoor ontstaat er een nieuw thema waar geld naartoe moet: klimaatadaptatie. Daarom is er op 9 november een sessie die zich specifiek daarop richt. Wat zijn de uitdagingen en waar liggen kansen?

Een voorbeeld van een klimaatadaptieve financieringsoplossing is de verzekering van het Mexicaanse Mesoamerican Reef. Een samenwerkingsverband van Swiss Re, The Nature Conservancy (TNC) en de lokale Mexicaanse overheid van Quintana Roo financiert dit. Het fonds betaalt de kosten voor reparatie en herstel als het koraal beschadigd is door een storm. Een gezond koraalrif is niet alleen goed voor de toeristenbranche en de dieren die er leven, maar biedt ook bescherming tegen de gevolgen van klimaatverandering. Volgens TNC kan een koraalrif de energie van golven met 97 procent verminderen, waardoor het lokale kustgemeenschappen beschermt tegen de verwoestende kracht van golven tijdens een storm.

Meer weten over de COP27? Lees dan dit artikel:

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

3 kenmerken van een leider die de duurzame transitie kan versnellen

“In deze transitie kan niet iedereen naar een eigen oplossing zoeken, want er is niet genoeg tijd. Door te verbinden brengen we oplossingen en inzichten samen om de transitie te versnellen,” zegt Anita te Water, partner bij Ebbinge. “Om als bedrijf relevant te blijven is zo veel mogelijk winst maken niet meer genoeg. Een missie die bijdraagt aan een klimaatneutrale, circulaire en inclusieve toekomst is in deze tijd een no brainer. Alleen al vanuit arbeidsmarkt perspectief. De allerbeste talenten zijn uiterst kritisch hierop.” Verschil tussen verbindend en gewoon leiderschap Verbindend leiderschap dus. Maar wat is eigenlijk het verschil met “gewoon” leiderschap? Te Water: “Leiderschap is in beweging krijgen en houden van mensen ten behoeve van een gezamenlijk doel. Verbindend leiderschap beoogt hetzelfde, maar dan op een intrinsieke manier. Dat mensen gemotiveerd zijn om vanuit zichzelf bij te dragen aan een gezamenlijk doel dat hun eigenbelang kan overstijgen.” De verbindend leider is een bruggenbouwen die alles doet om iedereen mee te krijgen. “Je krijgt weinig voor elkaar als je met al je idealisme alleen voor de troepen uitloopt. Samen met anderen, ook buiten je eigen organisatie, bereik je meer.” Dit zijn de drie zaken die volgens te Water van doorslaggevend belang zijn voor deze vorm van leiderschap. 1. Formuleer een aansprekende doelstelling Een doelstelling waar mensen écht enthousiast van worden en waarmee ze zich kunnen identificeren. De begrippen purpose en visie gaan over een droom, de stip op de horizon, een groot en gedurfd doel. Als je dit goed doet, geeft het bijna automatisch al energie en focus. 2. Geloofwaardigheid: sta zelf écht achter de purpose Doe een check: kloppen je acties met je boodschap? Houd altijd vast aan je ware zelf, wees geen poseur. Blijf trouw aan je innerlijke kompas. Op die manier blijf je consistent. En een hele belangrijke: wees eerlijk. Wat gaat er niet goed, wat vind je moeilijk? Durf je open en kwetsbaar op te stellen. Je bent een mens, je kan geraakt worden door dingen. Het is een voorwaarde om andere mensen mee te krijgen en geeft juist blijk van een enorme kracht. Lees ook: Jouri Schoemaker van Pieter Pot over de kracht van kwetsbaarheid: 'Transparantie zorgt voor verbindend leiderschap' 3. Luister actief Wees oprecht nieuwsgierig naar wat de ander zegt. Je wilt niet alleen de woorden horen die de ander zegt, maar vooral de hele boodschap van de ander begrijpen, ook de betekenis en de gevoelens. Laat de boodschap van de ander echt binnenkomen, vraag door en denk niet alvast na over wat je wilt zeggen. Probeer niet in de overtuigingsstand te schieten, kijk waar je bruggen moet slaan om een stap verder te komen met elkaar. Je kunt alleen een groep mensen meekrijgen als je snapt wat hun belevingswereld, overtuigingen of zorgen zijn. Wees zelf ook oprecht overtuigd dat je samen met anderen meer kunt dan alleen. Durf perspectieven toe te laten waar jij nog niet aan hebt gedacht, die zomaar de opening voor een oplossing kunnen zijn. Zo ontstaan in verbinding de beste, vernieuwende ideeën.Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.