Sebastian Maks
05 juni 2023, 11:57

Europese richtlijnen aangescherpt om groene samenwerking te vergemakkelijken

De Europese Commissie heeft haar richtlijnen omtrent coalitie- en kartelvorming versoepeld voor gevallen waarin bedrijven willen samenwerken op het gebied van duurzaamheid. Dat betekent dat bedrijven bijvoorbeeld gezamenlijk fossiele brandstoffen mogen boycotten, zonder dat ze daarbij antikartelwetgeving overtreden. De richtlijnen zijn niet juridisch bindend, maar moeten de rust terugbrengen bij bedrijven die duurzame coöperaties willen aangaan.

Adobe Stock 348191961 Editorial Use Only De Europese Commissie reageert met nieuwe richtlijnen op kritiek van Amerikaanse politici. | Credits: Adobe Stock

De herziene richtlijnen van de Europese Commissie verschenen vorige week en moeten tegenwicht bieden aan de opponenten van samenwerking op het vlak van ESG (Environmental, Social en Governance). Dat zijn met name Amerikaanse politici van de Republikeinse Partij die menen dat ESG-samenwerking in strijd is met mededingingswetgeving. Het collectief optreden in bepaalde sectoren kan namelijk consumentenprijzen omhoog drijven. De Amerikaanse kritiek leidde vorige week zelfs tot een exodus van verzekeraars uit de Net-Zero Insurance Alliance, een initiatief van de Verenigde Naties om de milieu-impact van verzekeringsportefeuilles in kaart te brengen en reductiedoelen te stellen. Die angst is ook overgeslagen op Europese verzekeraars.

Een eensgezinde boycot

Met de nieuwe Europese richtlijnen wordt het voor bedrijven onderling makkelijker om samenwerkingen aan te gaan als die een duurzaam doel dienen. Het gaat dan om specifieke partnerschappen, zogeheten ‘standardisation agreements’, waarbij ondernemingen bijvoorbeeld gezamenlijk fossiele brandstoffen boycotten. De richtlijnen keuren dat goed, zelfs als de samenwerking leidt tot een verhoging van de prijzen.

Niet geheel vrijblijvend

Toch blijven er ook duidelijke regels van kracht. De bedrijven die willen samenwerken, mogen bijvoorbeeld bij elkaar niet meer dan 20 procent van de markt uitmaken. Ook is het niet toegestaan om gevoelige informatie met elkaar uit te wisselen – tenzij strikt noodzakelijk – en mogen andere bedrijven niet worden uitgesloten van samenwerkingen. Daarmee hoopt de Europese Commissie voortgang van de Green Deal te stimuleren, maar daarbij niet onnodige en ongewenste kartelvorming in de hand te werken.

De richtlijnen zijn niet juridisch bindend, maar dienen puur als hulpmiddel voor onder andere de Europese Commissie en het Europese Hof van Justitie om de antikartelwetgeving beter te kunnen interpreteren in het geval van groene coöperaties.

Lees ook:

Zon in mei belangrijkste bron van duurzame stroom

Het is dit jaar de eerste keer dat niet biomassa maar zon de grootste bron is in de hernieuwbare stroommix. De totale productie van hernieuwbare energie lag 20 procent hoger dan de meimaand vorig jaar. Verder telde de maand 50 uur overproductie met negatieve prijzen tot gevolg. Dit blijkt uit de maandcijfers van Energieopwek.nl. Totaal Nederlandse opwek De opgewekte zonne-energie bestaat uit alle vormen van energie-opwek uit zon in Nederland, zowel van zonnepanelen op daken van huizen als de opbrengst van grote zonneparken. De hoeveelheid zonne-energie hangt af van de zonintensiteit. Die varieert over de dag en hangt onder andere af van de bewolking. Overproductie Windenergie en zonne-energie samen zorgden in mei op een aantal zonnige dagen voor een ‘overproductie’ aan stroom. Zo’n 50 uur kwam er meer elektriciteit uit windturbines en zonnepanelen dan we gebruikten en konden exporteren. Hierdoor ontstonden op die uren negatieve prijzen. Ook in de landen om ons heen kwam dit voor. Op pinksterzondag was dit ’s middags zelfs in vrijwel geheel Noordwest-Europa het geval, van Finland tot Frankrijk, met Engeland als uitzondering. Energieopslag De groei van opslag (batterijen en elektrolysers) en stroomverbruik door elektrificatie houdt de groei van het duurzame aanbod niet bij. Ook dit jaar zal naar verwachting het opgestelde vermogen aan zon en wind met zo’n 25 procent groeien. Zo komt dit jaar het windpark Hollandse Kust Zuid volledig in productie. Naar verwachting draait het vanaf medio zomer 2023 op volle kracht. Windpark Hollandse Kust Zuid zal een elektriciteitsproductie hebben die overeenkomt met het jaarverbruik van ruim twee miljoen Nederlandse huishoudens. Aandeel duurzame stroom groeit Door het grote aanbod van duurzame stroom was het aandeel hiervan in de totale energiemix ook hoog. Dat kwam deze maand uit op 57 procent, tegen 44 procent dezelfde maand vorig jaar. Het percentage in mei is 1 procentpunt lager dan het record van april. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) gaat ervan uit dat in 2030 85 procent van de stroom uit hernieuwbare bronnen komt. Een deel daarvan zal dan ook geëxporteerd worden. Meer zonnig nieuws: Terugverdientijd zonnepanelen steeds korterEnergiecrisis en netcongestie geven energietransitie een boostElk huishouden zijn eigen zonne-energiecentrale, ook in tuin of op balkon