Sanne Bode 30 november 2020, 15:00

Deze steden doen een beroep op de miljarden uit het Nationaal Groeifonds

Meerdere steden doen een gooi naar de miljarden euro’s van het Nationaal Groeifonds, ook wel bekend als het Wopke-Wiebes-fonds. Dit weekend bleek dat ook de drie grote steden Utrecht, Den Haag en Rotterdam een aanvraag hebben ingediend om met name de regionale infrastructuur een impuls te geven.

Shutterstock 563567035

Het in september opgerichte Nationaal Groeifonds richt zich op drie soorten projecten: innovatie en infrastructuur, kennisontwikkeling en research and development. Het kabinet trekt voor de komende vijf jaar in totaal twintig miljard euro uit voor projecten, die de Nederlandse economie versterken op de lange termijn, tot een hoger verdienvermogen leiden en bijdragen aan de klimaatdoelen van Parijs. Zowel bedrijven als overheden kunnen een voorstel indienen voor projecten, die een omvang hebben van minstens 30 miljoen euro.

Lees ook: Welke duurzame projecten doen een gooi naar de miljarden uit het Wopke-Wiebes-fonds? 

Tramlijnen voor Utrecht

Afgelopen weekend werd duidelijk dat de gemeente Utrecht een aanvraag van 2,1 miljard euro heeft ingediend voor de aanleg van nieuwe tramlijnen en een intercitytreinstation ten zuiden van de stad. Al langere tijd heeft Utrecht de ambitie om het openbaar vervoer verder uit te breiden en auto’s zoveel mogelijk uit de stad te weren. Utrecht behoort tot de snelst groeiende regio van Nederland, en het is volgens bestuurders noodzaak dat de infrastructuur daarin niet achterwege blijft.

De nieuwe Waterlinielijn moet vanaf het zuiden van de stad, via het nieuwe treinstation en de Uithof, naar Zeist leiden. De Merwedelijn moet Utrecht Centraal verbinden met de toekomstige wijk Merwedekanaal en vervolgens Papendorp, Nieuwegein en IJsselstein. De kosten van deze twee nieuwe tramlijnen en het nieuwe treinstation ‘Lunetten-Koningsweg’ lopen op tot 2,5 miljard euro.

Den Haag en Rotterdam doen gezamenlijke aanvraag

Afgelopen weekend presenteerden Rotterdam en Den Haag hun plannen. In een gezamenlijke aanvraag vragen de Zuid-Hollandse steden om een toelage van 3 miljard euro. Daarmee willen de steden de economische groei in de regio versterken en de energietransitie een impuls geven. Het gaat onder andere om het omscholen van mensen om nieuwe technieken aan te leren en een innovatieve maakindustrie te ontwikkelen, die de fossiele industrie kan vervangen, meldt het Financieele Dagblad. Voorbeelden zijn het verbeteren van het openbaar vervoer en het verduurzamen van de Rotterdamse haven en de kassengebieden in het Westland, die voor een groot gedeelte nog gebruik maken van fossiele brandstoffen.

Lees ook: Amsterdam pompt 78 miljoen in duurzame werkgelegenheid

Volgens burgemeester Van Zanen kunnen de gemeenten en het bedrijfsleven zelf een bijdrage leveren van 2,5 miljard euro. Uit onderzoek van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) blijkt dat de groei in de regio’s rond Den Haag en Rotterdam minder groot is dan in andere regio’s. De investeringen moeten meer economische groei opleveren.

Amsterdam wil Noord-Zuidlijn doortrekken

Eerder deze maand gaf ook Amsterdam aan een beroep te willen doen op het fonds. Specifiek gaat het om het uitbreiden van de Noord-Zuidlijn naar luchthaven Schiphol en Hoofddorp. Sharon Dijksma, wethouder van verkeer, heeft daarvoor in totaal vier tot vijf miljard euro nodig, waarvan tot op heden één miljard euro is gereserveerd. Het project levert volgens de wethouder ruim meer dan honderdduizend nieuwe banen op en biedt de kans om 92.000 nieuwe woningen te bouwen en te ontsluiten, schrijft de NOS. Dijksma noemt het een kansrijk aanbod dat ‘moeilijk is af te slaan’.  

Lelylijn tussen Flevoland en Groningen 

Ook buiten de Randstad is er belangstelling naar de fondsgelden. Zo hoopt de Lelylijn in aanmerking te komen, die tussen de treinstations Lelystad en Groningen moet komen. De reistijd tussen Amsterdam en Groningen wordt daarmee teruggebracht naar 1 uur en 40 minuten (de reistijd bedraagt nu ruim twee uur). De Lelylijn is een duurzaam alternatief voor de auto en biedt het Noorden nieuwe kansen op sociaaleconomisch vlak vanwege een betere en snellere verbinding. Uit een haalbaarheidsstudie van de drie noordelijke provincies, Flevoland, VNO-NCW en het Rijk, blijkt dat de aanleg tussen de 3,2 en 6,4 miljard euro zal kosten.

Lees ook dit artikel: Groningen is de gezondste stad van Nederland

Bron: FD, NOS, Volkskrant

Doelen voor luchtvervuiling in zicht, maar stikstofprobleem is daarmee niet opgelost

De nieuwe voorspelling van het PBL neemt het kabinetsbeleid dat op 1 mei 2020 concreet genoeg was, al mee in de voorspelling. Dat betekent dat de aangekondigde stikstofmaatregelen nog niet meegenomen zijn. Toch worden de doelen voor zowel ammoniak (NH3) als de stikstofoxiden (NOx) waarschijnlijk gehaald.De EU heeft eisen voor de maximale concentraties van vervuilende stoffen in de lucht. Vanaf 2030 worden die eisen strenger. De uitstoot zal in Nederland echter ook blijven dalen, waardoor we ook de nieuwe doelen halen. Alleen voor ammoniak is het nog onzeker; in 2030 zal de uitstoot 120 tot 124 kiloton zijn, en de eis zegt dat de uitstoot onder de 121 kiloton moet liggen.Lees ook: Heeft het zin om de stikstofuitstoot in de bouw te verminderen?Lange weg te gaanDe raming is een opsteker voor Nederland, maar er is nog een lastige weg te gaan, waarschuwt het PBL. Sinds 2005 daalde de vervuiling dramatisch dankzij maatregelen die veel effect hadden. De NOx-uitstoot ging bijvoorbeeld omlaag dankzij strengere regels voor auto’s en ander vervoer.De meeste ‘makkelijke’ maatregelen zijn al doorgevoerd. Daardoor wordt het de komende jaren lastig om de uitstoot nog veel verder omlaag te brengen. Filters in dieselauto’s halen bijvoorbeeld al 99 procent van het fijnstof uit de uitlaatgassen. Het is lastig om met nieuwe maatregelen de uitstoot nog veel verder terug te brengen.Geen oplossing voor Nederlands stikstofprobleemOverigens betekent het feit dat Nederland in 2030 voldoet aan de stikstofdoelen van de EU niet dat het landelijke probleem is opgelost. De EU-regels richten zich niet specifiek op natuurgebieden, terwijl dat de kern van het probleem is in Nederland: te grote stikstofdeposities in de buurt van Natura-2000-gebieden. De raming van het PBL zegt niks over deze problemen, behalve dat ze in 2030 ‘niet zijn opgelost met de in dit rapport geraamde emissiereducties conform de emissiereductiedoelen uit de EU-richtlijn van 2016’.Lees ook: Luchtvervuiling zorgt voor meer doden dan covid-19Bron: PBL | Beeld: Adobe Stock