Hidde Middelweerd 10 oktober 2022, 14:56

Wereldwijde luchtvaart bereikt klimaatakkoord: is het ambitieus genoeg?

Net-zero in 2050. Dat is de doelstelling voor de wereldwijde luchtvaart, die deze week door 184 landen werd onderschreven. Het klimaatakkoord kwam tot stand tijdens een ledenvergadering van de International Civil Aviation Organization (ICAO), onderdeel van de Verenigde Naties.

Adobe Stock 306228011 De wereldwijde luchtvaart zorgt voor veel CO2-uitstoot, maar in 2050 moet dat anders zijn. | Credits: Adobe Stock

De doelstelling geldt voor zowel binnen- als buitenlandse vluchten én activiteiten op luchthavens. Een belangrijke kanttekening is wel op zijn plaats: net als bij het Klimaatakkoord van Parijs is de doelstelling niet bindend. Met andere woorden: de ICAO heeft niet de macht om sancties op te leggen wanneer landen de doelstelling niet behalen.

CO2-compensatie onvermijdelijk

De luchtvaart is momenteel verantwoordelijk voor zo’n drie procent van de wereldwijde uitstoot. Maar de CO2-uitstoot beperken is niet gemakkelijk. Voor kortere afstanden lijkt elektrisch vliegen een realistische optie, maar voor lange afstanden schieten batterijen tekort. Om de doelstelling van net-zero toch te halen, is CO2-compensatie dan ook onvermijdelijk, stelt de ICAO.

Transport & Environment stelt in een reactie echter dat CO2-compensatie niet werkt voor de luchtvaart. De ngo liet er een berekening op los: tot en met 2030 stoot de wereldwijde luchtvaart naar verwachting 699 miljoen ton CO2 uit. Maar het Carbon Compensation and Reduction Scheme for International Aviation (het programma waarmee de luchtvaart CO2-uitstoot compenseert) kan in datzelfde tijdsbestek slechts 22 procent van die uitstoot compenseren. Transport & Environment noemt de nieuwe plannen dan ook ‘leeg’ en ‘goedkoop’.

Alternatieve brandstoffen

Andere opties om de luchtvaart te verduurzamen zijn alternatieve brandstoffen, zoals waterstof en biobrandstof. Zo werken zeventien Nederlandse bedrijven aan het eerste vliegtuig op waterstof. Ondertussen schalen vliegtuigbouwer Boeing en biobrandstofproducent Alder Fuel de komende jaren hun productie van sustainable aviation fuel (SAF) op. Maar of deze en andere initiatieven voldoende zijn voor de luchtvaartsector om in 2050 op net-zero uit te komen, is zeer de vraag.

Changemaker Michel van Ierland verwacht dat we in de toekomst de Atlantische Oceaan oversteken op waterstof. Lees meer.

China en Rusland

Het akkoord werd overigens niet door alle landen ondertekend. China vindt 2050 te kort dag en stelt de deadline voor zichzelf op 2060. Rusland heeft nog helemaal geen net-zero doelstelling voor zichzelf gesteld.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Golfenergiesysteem met ‘blaasgat’ overstijgt verwachtingen

Visualiseer een rotsformatie voorzien van grote gaten langs een ruige kustlijn. Eerst trekt de zee zich terug en wordt de volledige rotspartij zichtbaar. Dan klapt de golf tegen de rots aan en spuit het water door één van de nauwe gaten als een fontein omhoog. Het is dit natuurlijk fenomeen dat Wave Swell Energy (WSE) benut met zijn kunstmatige rots UniWave. De kracht van de golf duwt water en lucht door een schacht, waardoor een vacuüm ontstaat in een luchtkamer onder water. Het vacuüm zuigt lucht aan via een inlaat aan de bovenkant, waar het door een turbine loopt en elektriciteit opwekt. Volgens WSE is het design even simpel als betrouwbaar. Het beton onder zeeniveau gaat jaren mee, terwijl alle technologie boven water beschermd blijft tegen de zoute zee. Getijden energie, opgewekt door eb en vloed, is een voorspelbare vorm van energiewinning. Wat doen Nederland en Europa op dit gebied? Energiewinning en kustlijn beschermen Het bedrijf rondde deze zomer een succesvolle pilot af met een prototype (vermogen 200 kilowatt) en wil nu de productie opschroeven. Het bedrijf voorziet dat UniWaves als zelfstandige units langs kustlijnen geplaatst kunnen worden of onderdeel kunnen uitmaken in constructies van zeeweringen die erosie voorkomen.Schematische schets van hoe de UniWave werktGoedkope hernieuwbare energie Inmiddels heeft WSE de technologie ook laten doorrekenen door de Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation (CSIRO), een gerenommeerd onderzoeksinstituut van de Australische overheid. Zij berekenden dat een UniWave-unit van 1 megawatt al prijscompetitief is met een dieselgenerator. Maar als het schaalgrote kan realiseren en 2.500 megawatt capaciteit installeert, wordt zelfs een kostprijs gehaald van 0,05 Australische dollar (0,033 euro) per opgewekte kilowattuur. Dat is net zo goedkoop als de goedkoopste onshore zonne- en windenergiesystemen die nu beschikbaar zijn. Lees ook: Zeewier geeft natriumbatterij grotere opslag en langere levensduur Opschaling noodzakelijk 2.500 megawatt klinkt misschien als veel, maar CSRIO benadrukt dat dit slechts een derde van 1 procent is van al het geïnstalleerde wind- en zonvermogen voordat dezelfde kostprijs van 0,033 euro werd bereikt. CSIRO noemt 2.500 megawatt een ‘haalbaar’ scenario, waardoor ‘blaastechnologie’ in 2030 ineens de goedkoopste vorm van hernieuwbare energie wordt. In het conservatieve scenario wordt de lage kostprijs in 2040 behaald. CSIRO verwacht dat de golfenergiesector in 2050 1,3 procent van de mondiale vraag naar energie kan voorzien. WSE gaat zijn systeem de komende maanden verder testen. De UniWave zal niet geschikt zijn voor elke kustlijn, aangezien voldoende golfkracht nodig is om een optimaal vacuüm te creëren. Op de korte termijn ziet WSE vooral potentie voor afgelegen eilanden of gebieden met kwetsbare kustlijnen. Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.