Eva Segaar 27 september 2022, 13:30

Klimaatvriendelijke koffie zonder bonen: hoe smaakt dat?

In Amsterdam werd dinsdag koffie zonder bonen gepresenteerd. Omdat koffie zorgt voor ontbossing en nogal een grote CO2-voetafdruk heeft, maakt start-up Northern Wonder koffie van onder meer vijg, geroosterde rogge en kikkererwt. Hoe smaakt dat? Change Inc. ging langs voor een bakkie.

CEO David Klingen presenteert het eerste kopje Coffee Free Coffee in de Hortus Botanicus CEO David Klingen schenkt de eerste koffievrije koffie uit

Ontbossing, klimaatverandering, lage lonen: aan koffiebonenteelt kleven behoorlijk wat nadelen, vooral omdat we het zo massaal drinken. Behalve voor hout, palmolie, vee, soja en cacao verdwijnt er ook veel (tropisch) bos voor de teelt van koffie.

Daar wilde David Klingen iets aan doen, door koffie te brouwen van alleen niet-tropische ingrediënten. Klingen werkte voorheen als duurzaamheidsmanager bij verschillende grote supermarkten. Het alleen verbeteren van de koffieketen was volgens hem een te kleine stap.

‘Vleesvervanger van de koffie’

“Die kleinere stappen maken niet het verschil”, zegt Klingen tijdens de presentatie van zijn boonloze koffie. “Vergelijk het met vleesvervangers: je kunt beter vlees produceren óf voor een plantaardige vervanger gaan. En bij die laatste maak je echt impact.” Dus begon Klingen zijn zoektocht naar het maken van koffie zonder bonen.

Lees ook: Straks kun je zelf berekenen hoeveel CO2 je koffie kost

Hoe smaakt boonloze koffie?

En dan de smaak, want natuurlijk werd er ook geproefd. Uw redacteur dronk de ‘koffie’ op twee manieren: als espresso en cappuccino met havermelk. In de cappuccino is de boonloze koffie nauwelijks van echt te onderscheiden en daarom hartstikke lekker. Als espresso is het wel wat wateriger dan het origineel. Een beetje laf nog. De nasmaak komt aardig in de buurt: het is ook romig, alleen mist het bittere einde wat een espresso een espresso maakt. Daarom hier toch liever echte koffie.

Lees ook: Na kweekvlees is er nu ook koffie uit het lab met minder CO2

Het idee van het maken van koffie van andere ingrediënten is niet nieuw: in Amerika zijn er zo’n tien bedrijven mee bezig. Maar Klingen is naar eigen zeggen wel de eerste die het product in de vorm van droge koffie nu op de markt brengt. De koffie is verkrijgbaar met en zonder cafeïne. Uit een pak voor een pot filterkoffie, of in een cupje voor in de Nespressomachine.

Koffieboon de heilige graal

Klingen ontwikkelt het koffiegemaal ondertussen verder door, met als doel om een waardige espresso-vervanger op de markt te brengen. En als heilige graal het namaken van een koffieboon voor in bonenmachines. En dat zonder de nasmaak van ontbossing.

Beluister hier: Koplopers: de weg naar zuivere koffie

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Duitse regering voor de rechter gedaagd om schone lucht

Vorig jaar publiceerde de Wereldgezondheidsorganisatie nieuwe richtlijnen voor luchtkwaliteit, waarbij de bestaande aanbevolen drempels aanzienlijk werden verlaagd. Hoewel deze richtlijnen niet juridisch bindend zijn, eisen de klagers dat de Duitse regering actie onderneemt. Luchtvervuiling veroorzaakt jaarlijks ruim 4 miljoen voortijdige sterfgevallen en meer dan 90 procent van de wereldbevolking woont in gebieden waar de luchtkwaliteit onder de WHO-norm ligt. Lees hier wat KNMI, TNO, TU Delft en SRON daaraan willen doen. Politieke moed “Luchtvervuiling wordt misschien niet vaak als een officiële doodsoorzaak gemeld, maar eist wel vele levens”, voeren de klagers aan. “Verscheidene langdurige ziekten – waaronder kanker, hartproblemen, kortademigheid en beroertes – zijn vaak het gevolg van luchtverontreiniging.” De klacht werd door zeven burgers ingediend bij het Bundesverfassungsgericht, het Duitse Grondwettelijk Hof, in Karlsruhe. De groep zegt de vier meest vervuilde steden van Duitsland – München, Düsseldorf, Berlijn en Frankfurt – te vertegenwoordigen en wordt gesteund door de milieugroepen ClientEarth en Deutsche Umwelthilfe. “Politici doen te weinig om mensen te beschermen”, voeren de klagers aan. “Vooral groepen die aan de zwaarste vervuiling worden blootgesteld, worden vaak genegeerd. Er zijn veel manieren om vervuiling te verminderen, maar het ontbreekt aan politieke moed om actie op gang te brengen. Om daarin verandering te brengen, eisen wij nu ons recht op om gezonde lucht te kunnen inademen.” Grondwet De klagers beroepen zich op de Duitse grondwet, het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie. De eisers zeggen te erkennen dat de Duitse regering geen inbreuk pleegt op de nationale wetgeving, maar beklemtonen dat de regelgeving gebaseerd is op een verouderde informatie. “Dit betekent dat Duitse burgers worden geconfronteerd met een luchtvervuiling die vijf keer hoger ligt dan de normen die door de Wereldgezondheidsorganisatie worden gehanteerd”, merken de actievoerders op. Ook in Nederland is de lucht flink vervuild. Ondanks dat de Nederlandse luchtkwaliteit binnen de Europese grenswaarden valt, sterven we gemiddeld een jaar eerder door het inademen van vervuilde lucht. Lees hier wat we daaraan kunnen doen Actie noodzakelijk Dergelijke juridische stappen zijn in Duitsland geen unicum. In april vorig jaar oordeelde het Bundesverfassungsgericht dat de Duitse regelgeving gedeeltelijk ongrondwettelijk was. Opgemerkt werd dat de intergenerationele rechtvaardigheid wordt geschaad door de last van de wetgeving af te schuiven op toekomstige generaties. Ook elders in Europa zijn vergelijkbare acties zichtbaar. In augustus vorig jaar kreeg de Franse staat een boete van 10 miljoen euro omdat de overheid er niet in slaagde de luchtkwaliteit in verscheidene regio’s te verbeteren. Nu hangt ze opnieuw een boete van 20 miljoen euro boven het hoofd omdat er na de uitspraak van vorig jaar onvoldoende actie zou zijn ondernomen.Gezondheid bedreigd In mei van dit jaar benadrukte een adviseur van het Europese Hof van Justitie dat burgers van de Europese Unie hun regeringen zouden kunnen aanklagen indien hun gezondheid door illegale niveaus van luchtvervuiling werd bedreigd. De Europese Unie zegt er zich van bewust te zijn dat er nieuwe grenswaarden voor luchtverontreiniging moeten worden vastgesteld. Dat vertaalt zich in een voorstel van de Europese Commissie om de richtlijnen rond de luchtkwaliteit te herzien. Irmina Kotiuk, advocaat grondrechten bij ClientEarth, zegt echter te betreuren dat dergelijke procedures onnodig worden verlengd. “De wetgeving rond luchtverontreiniging wordt in de lidstaten van de Europese Unie altijd met grote vertraging doorgevoerd”, benadrukte Kotiuk. “Er moet dan ook dringend actie worden ondernomen om te voorkomen dat er nog meer levens onnodig worden verwoest en dat volgende generaties nog met een grotere milieulast zouden worden geconfronteerd.”Aantal klimaatzaken neemt toe Het aantal rechtszaken over klimaat en milieu neemt in rap tempo toe. In slechts vijf jaar tijd is het aantal rechtszaken over het klimaat wereldwijd verdubbeld tot een totaal van 2000. Een kwart daarvan werd de afgelopen twee jaar aangespannen. Met name in Duitsland is de juridische route populair: hier werd de overheid in 2021 maar liefst 15 keer voor de rechter gedaagd. Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.