Kaz Schonebeek 08 september 2022, 08:30

5x creatief met groene energie

Zonnepanelen, windmolens en waterkrachtcentrales kennen we allemaal. Maar duurzame energie opwekken kan op nog veel meer, onverwachte en spannende manieren. Wij zetten ze op een rij.

Adobe Stock 397589931 Hoe kan je nog meer duurzaam stroom opwekken, behalve via wind, zon en waterkracht? | Credits: Adobe Stock

1. Algen als zonnecel

De oceanen zitten vol met algen. Zo vol dat algen meer CO2 opnemen dan het hele Amazone regenwoud. Wetenschappers en bedrijven verzinnen allerlei toepassingen voor de groene organismen. Voedingssuplementen, brandstof, make-up, meststoffen en zelfs ski’s: het wordt allemaal van algen gemaakt.

Het bedrijf Greenfluidics voegt zonnepanelen aan dat rijtje toe. Tussen twee ruiten stoppen zij algen, die daar groeien op energie van de zon. Dit groeiproces genereert warmte, wat wordt omgezet in stroom. Een proces dat enigszins vergelijkbaar is met normale zonnepanelen – alleen ligt de opbrengst van de algenpanelen stukken lager. Wanneer het paneel is volgegroeid, wordt het geleegd en begint het groeiproces weer van voren af aan. En kan de opgekweekte alg gebruikt worden in één van de vele andere toepassingsgebieden.

Lees ook: Algen in ramen ter vervanging van zonnepanelen

De groene panelen vormen een mooi alternatief voor grijs-zwarte zonnepanelen.

2. Licht maken uit duisternis

Wetenschappers van Stanford University werken aan een techniek die het ‘anti-zonnepaneel’ wordt genoemd. Normale zonnepanelen wekken overdag stroom op uit energie van de zon, die op het aardoppervlak valt. De anti-panelen wekken juist ’s nachts stroom op door gebruik te maken van de warmte die weer van de grond omhoog stijgt.

De techniek maakt gebruik van het warmteverschil tussen het aardoppervlakte en de lucht, een proces dat radiative sky cooling heet. Dit zou een uitkomst moeten bieden voor de grote keerzijde van zonne-energie: het gebrek aan stroom in de avond, als mensen thuis de lampen aanzetten en de wasmachine willen laten draaien.

Lees ook: Straks wekken je zonnepanelen ook s’ nachts stroom op

3. Een windmolen in je backpack

Zelf onderweg duurzame energie opwekken: handig voor bijvoorbeeld backpackers die een paar dagen off the grid gaan. De Canadese start-up Shine heeft hiervoor een inklapbaar windmolentje ontwikkeld dat met gemak in een rugtas past. De turbine heeft het formaat van een grote waterfles en weegt zo’n anderhalve kilo. Perfect voor wie de ongerepte natuur in gaat, maar ook telefonisch bereikbaar wil blijven.

In een uur kan het apparaat genoeg energie opwekken om drie keer een telefoon mee op te laden. Mits er genoeg wind staat, natuurlijk. Maar ook niet te veel. De mini-turbine werkt op windsnelheden tussen de 13 en 45 kilometer per uur – grofweg tussen windkracht 3 en 6. Het bedrijf zegt per kilo gewicht de meeste energie op te kunnen wekken, en een stuk krachtiger én lichter te zijn dan draagbare zonnepanelen, die al langer op de markt zijn.

Lees ook: Een windmolen die in je rugzak past: handig voor een duurzame vakantie

Shine komt met een windturbine die in je rugzak past. | Credit: Shine

4. Regendruppels

Moeder natuur geeft ons gratis energie in de vorm van zon, wind en waterkracht. Maar ook de energie van regendruppels die uit de lucht vallen, kan worden omgezet in voor de mens nuttige stroom. Onderzoekers van de City University of Hong Kong hebben een techniek ontwikkeld waarbij de elektrische lading die ontstaat als stoffen met elkaar in aanraking komen, wordt gebruikt voor stroom-opwekking.

De wetenschappers hebben 140 volt gegenereerd door een druppel water van 15 centimeter hoog op een generatortje te laten vallen, valt te lezen in Nature. Met die ene druppel konden ze 100 mini-ledlampjes laten branden. De techniek zou kunnen worden toegepast op allerlei plekken waar water in aanraking komt met vaste oppervlaktes, zoals op een paraplu, op een zonnepaneel, tegen de romp van een boot of zelfs aan de binnenkant van een flesje water. Helaas bevindt de techniek zich nog in de experimentele fase.

5. Elektriciteitscentrale voor thuis

Thuis je eigen groene energie opwekken – de Duitse huishoudgigant Bosch maakt het mogelijk. Het bedrijf heeft een generator zo groot als een koelkast ontwikkeld die op waterstof en biomethaan draait. Het apparaat is vergelijkbaar met een dieselaggregaat, maar dan efficiënter: waar een modern aggregaat een brandstof-naar-elektriciteitsefficiëntie van 30 procent haalt, tikt de zogenaamde Solid Oxide Fuel Cell (SOFC) van Bosch de 60 procent aan.

Eén SOFC heeft een vermogen van 10 kilowatt – genoeg om 20 huishoudens van stroom te voorzien. Bosch voorziet ook toepassingen in het bedrijfsleven – in bijvoorbeeld fabrieken en datacentra. Momenteel draait er een proef in een bakkerij in het Duitse Bamberg. Vanaf 2024 rollen de decentrale elektriciteitscentrales van de band.

Lees ook: De zonnepanelen en windmolens voorbij: 7 keer creatief duurzame energie opwekken

WWF: 'Nederland kan natuurvernietiging halt toeroepen'

We produceren in Nederland veel. Denk aan bloemen, vlees en zuivel, wat we vervolgens exporteren naar andere landen. Maar we importeren nog veel meer. Denk aan producten die we hier niet, of moeilijk, kunnen telen vanwege ons koudere klimaat. Zoals bijvoorbeeld cacao, soja en palmolie, om maar een paar voorbeelden te noemen. Ontbossing Het Wereld Natuurfonds (WWF) heeft nu uitgerekend wat de impact is van het importeren van deze producten op het vernietigen van de natuur. En wat blijkt? Voor de stoffen die Nederland importeert heeft het meer dan vier keer het eigen landoppervlak nodig, naar schatting zo’n 17,3 miljoen hectare. “Als je kijkt naar het Europese plaatje, zien we dat Nederland een behoorlijk grote rol speelt in de ontbossing”, zegt Seline Meijer, voedselexpert bij de Nederlandse tak van het WWF. “Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk hebben bijvoorbeeld veel minder land nodig. Daar is het landgebruik minder dan het oppervlakte van het land zelf." Maar daar moet wel bij gezegd worden dat Nederland, vanwege de haven in Rotterdam, ook veel producten importeert die vervolgens naar andere landen worden doorgevoerd. Vuist maken tegen ontbossing Toch kan Nederland volgens Meijer een vuist maken tegen de ontbossing die gepaard gaat met het importeren van deze producten, juist omdat het zo’n grote rol speelt in de handel van grondstoffen. Daarom roept het WNF de Europarlementariërs op om te komen tot strengere regelgeving en handhaving die natuurvernietiging en mensenrechtenschendingen bij import uitsluiten. Binnenkort wordt in het Europees Parlement gestemd over de voorgestelde wet- en regelgeving die ontbossing door producten moet tegengaan. De eerste versie van het wetsvoorstel van de Europese Commissie is al afgezwakt. Bovendien was er veel kritiek dat andere natuurgebieden dan bos niet in het voorstel stonden. Slecht idee Volgens Meijer is het belangrijk dat de uiteindelijke versie sterker wordt, zodat het niet alleen bossen beschermt, maar ook andere natuur. “Anders kunnen andere gebieden, zoals de savannes van Cerrado in Brazilië, alsnog verloren gaan ten koste van de productie van soja. Puur omdat het geen bos is en daarom niet beschermd wordt. En dan weten we straks alsnog niet zeker of er voor de producten in ons winkelmandje geen bos is vernietigd.” Op 13 september wordt er in het Europees Parlement gestemd over het wetsvoorstel. Het WNF hoopt, onder andere met dit rapport, de Europarlementariërs op te kunnen roepen om de regelgeving strenger te maken. Zodat natuurvernietiging kan worden tegengegaan. Lees ook: Einde ontbossing nog niet in zicht, nationale doelen en financiering schieten tekort. Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.