Romy de Weert 31 maart 2022, 11:06

Minister Harbers geeft startsein voor bouw eerste binnenvaartschip op groene waterstof

Woensdagmiddag gaf minister Mark Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) het startsein voor de bouw van het eerste nieuwe binnenvaartschip dat op groene waterstof zal varen. Het schip moet halverwege 2023 kunnen varen. “Er zijn geen snelle fixes om de binnenvaart te verduurzamen, maar dit is een veelbelovende stap.”

MS Antonie in Maashaven NPRC 30 maart 2022 De nieuwe Antonie komt eruit te zien als de oude, maar dan nét iets langer. En hij vaart op groene waterstof | Credits: NPRC

Minister Mark Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) gaf het startsein op het water. Nabij de Oude Maas begon de bouw van de nieuwe, op groene waterstof gedreven Antonie. De bouw van het binnenvaartschip is volgens de minister goed nieuws voor de sector en voor de klimaatdoelen. “We moeten veranderen. En als we de klimaatdoelen willen halen, dan moeten we vandaag actie ondernemen”, zei hij tijdens zijn toespraak.

In 2050 uitstootvrije binnenvaart

Het klimaatakkoord stelt dat de binnenvaart in 2050 uitstootvrij moet zijn. De grotendeels op diesel aangedreven vloot moet dan vervangen zijn door elektrische of op waterstof aangedreven schepen. “Dat wordt nog een hele uitdaging”, zegt Harm Lenten van Lenten Scheepvaart. Hij is de eigenaar van het eerste nieuwgebouwde binnenvaartschip dat op groene waterstof moet varen.

Lees ook: Is waterstof dé duurzame oplossing voor de binnenvaart?

De Nederlandse binnenvaart beslaat zo’n 5.000 schepen. Al die schepen moeten voor 2050 vergroend worden. Varen op elektriciteit is een van de oplossingen, maar is alleen haalbaar voor schepen die korte afstanden afleggen. “Waterstof biedt een uitkomst voor de lange afstanden”, zegt Lenten. “Maar daarvoor moet het wiel opnieuw worden uitgevonden.”

Samenwerken

“Het mooie aan dit project is dat we heel veel partijen bij elkaar brengen”, zegt Lenten. Het waterstofbinnenvaartschip wordt in gebruik genomen door chemiebedrijf Nobian (voorheen onderdeel van Nouryon), die zout van Delfzijl naar de Botlek in Rotterdam vervoert. Bij het productieproces in Rotterdam komt waterstof vrij als restproduct. Die waterstof wordt vergroend en gebruikt als brandstof voor het binnenvaartschip van Van Lenten.

Lees ook: Binnenvaart is vanaf vandaag een stuk duurzamer met elektrisch schip

HyEnergy maakt als tussenpartij de waterstof tot een bruikbare brandstof. Het schip, de Antonie, zal de waterstof meenemen in een standaardcontainer. Met behulp van brandstofcellen wordt de waterstof omgezet in elektriciteit.

Steun is nodig

Vorig jaar in maart kondigde toenmalig minister van Infrastructuur en Waterstaat Cora van Nieuwenhuizen aan om het project te steunen met 4 miljoen euro subsidie. De bouw van de Antonie kost bijna twee keer zoveel als de bouw van een doorsnee binnenvaartschip. “Zo’n 10 miljoen euro”, zegt Lenten. “Zonder steun van de overheid was het nauwelijks haalbaar.”

Harm Lenten, Lenten Scheepvaart B.V. Mark Harbers, Minister van Infrastructuur en Waterstaat, Femke Brenninkmeijer, CEO Coöperatie NPRC U.A., Nobian Industrial Chemicals B.V., CEO Michael Koenig.

Een nieuw schip op waterstof laten varen is volgens Lenten een uitdaging. “We wíllen verduurzamen, maar we moeten alles opnieuw ontdekken.” Vooral het uitzoeken van wet- en regelgeving is ingewikkeld. “Voor binnenvaartschepen die op waterstof varen, is dat er namelijk nog helemaal niet.”

Voortrekkersrol

Maar ingewikkelde wet- en regelgeving en het verkrijgen van certificaten houdt Lenten niet tegen. “We zijn juist enorm trots en blij dat we dit project kunnen starten. In het verduurzamen van de binnenvaart hebben we een voortrekkersrol. Door het daadwerkelijk te doen, laten we anderen zien dat het mogelijk is.”

Naast de betrokkenheid van Nobian, Lenten Scheepvaart, HyEnergy TransStore en brandstofcelproducent Nedstack, wordt het project begeleid door binnenvaartcoöperatie NPRC die de als logistiek dienstverlener de aanvoer van zout coördineert.

Luister ook de podcast van Koplopers, waarin Liesbeth Staats en Werner Schouten in gesprek gaan met Khalid Tachi (Expertise- en Innovatiecentrum Binnenvaart) en Hein Oomen (Zero Emission Services). Hoe kun je een duurzame impact maken in de binnenvaart?

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Duurzaamste merk van 2022: de Vegetarische Slager

De Sustainable Brand Index vraagt de consument jaarlijks wat zij het meest duurzame merk vindt in allerhande categorieën. Uit de vragenlijst rolt uiteindelijk een winnaar. Dit jaar is dat de Vegetarische Slager, volgens de 11.000 ondervraagde Nederlanders. Op twee staat Tony’s en op nummer drie komt energieleverancier Greenchoice. De verschuiving in de lijst komt niet alleen; de hele top tien van food-bedrijven is om-geschoffeld. Het is niet helemaal duidelijk wat de oorzaak is van deze veranderingen. Wel ziet Sustainable Brand Index dat duurzaamheid voor consumenten belangrijker is geworden. Mensen willen meer doen tegen voedselverspilling, beter afval scheiden en minder energie gebruiken. Circulair matras In de lijst zijn een paar grote stijgers en dalers. Vandebron, die lokale energie levert, en Eneco dalen in de lijst. Auping en Innocent (van het sap) stijgen juist. Voor Auping heeft de stijging mogelijk te maken met de reclamecampagne rond het circulaire matras. Uiteindelijk geeft de lijst vooral een beeld van perceptie van de consument. Deze kan met advertenties beïnvloed worden. De daadwerkelijke duurzaamheid van bedrijven staat min of meer los van wat de consument ziet. Een voorbeeld: IKEA staat op nummer 1 in de categorie retail. En hoewel het bedrijf zeker ambitieuze duurzaamheidsplannen heeft, komt er ook kritiek over greenwashing. Zo heet de koopjeshoek, met beschadigde artikelen, tegenwoordig de ‘circular hub’. Perceptie versus feiten “Uiteindelijk gaat de SBI over perceptie”, vertelt Annemarije Tillema van SBI Nederland aan de telefoon. “Maar we stellen de mensen die meedoen veel vragen, zodat we een goed beeld krijgen van wat ze weten en waar nog kennis mist.” Daaruit blijkt dat de consument steeds betere voelsprieten krijgt voor duurzaamheid. “Ieder jaar stijgt het aantal mensen dat het meest ‘groene’ profiel heeft volgens ons onderzoek. Nederland lijkt daarin ook beter geïnformeerd dan andere landen.” Uiteindelijk wil SBI de uitkomsten van het consumentenonderzoek naast de feitelijke duurzaamheid van bedrijven leggen. “Om te kijken wat het gat is tussen de perceptie van de consument en de feiten. Maar dat soort onderzoek is ingewikkeld, dus dit is meer een langetermijnproject.”Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.