Romy de Weert 08 februari 2023, 08:30

Dankzij deze Nederlandse start-up schieten straks de waterstoftankstations als paddenstoelen uit de grond

Het Nederlandse Fountain Fuel bouwt dit jaar drie emissieloze energiestations. Eén in Amersfoort, Rotterdam en Nijmegen. In 2025 moeten dat er elf zijn. Auto’s én vrachtwagens kunnen hier waterstof tanken en elektrisch (snel)laden. Met de Fountain Fuels wil oprichter Stephan Bredewold de waterstofeconomie een kickstart geven. “Het helpt enorm als we een first mover hebben.”

Fountain Fuel zero emission energy hub 01 Zo komt het emissieloze energiestation van Fountain Fuel eruit te zien. | Credits: Fountain Fuel

“Een samenleving die zijn energiesysteem uitput is gedoemd om ten onder te gaan. Dat is precies wat we met fossiele brandstoffen aan het doen zijn”, schreef de Amerikaanse econoom Jeremy Rifkin in 2001 in zijn boek de waterstofeconomie. Massale omschakeling naar waterstof als belangrijke energiedrager is volgens de schrijver de enige oplossing, maar dan moet er wel op tijd worden begonnen.

‘Waterstof is een gamechanger’

Die taak pakt Stephan Bredewold maar al te graag op. “Waterstof is een gamechanger. Het is een oplossing voor het wereldwijde CO2-probleem.”

De ondernemer ziet dat de huidige pomphouders te weinig doen om waterstof aan te bieden en op de kaart te zetten. “Het is namelijk tegen hun eigen verdienmodel in. Wanneer een auto waterstof tankt, is dat een benzineklant minder.”

Emissieloos energiestation

Daarom is er iemand nodig die het voortouw neemt en stations bouwt die zich enkel richten op duurzame mobiliteit, zag Bredewold. “Het helpt enorm als we een first mover hebben. Wij hebben geen banden met olieraffinaderijen en kunnen volledig zero-emissie aanbieden. Daarmee zetten we de markt onder druk.” Het eerste energiestation wordt nu gebouwd in de buurt van een distributiecentrum in Amersfoort. Daarna volgen er nog twee, in Rotterdam en Nijmegen.

Op het energiestation kunnen zowel elektrische auto’s opladen en waterstofauto’s waterstof tanken. De waterstof wordt in het begin geïmporteerd vanuit Duitsland door Linde, en kort daarna vanuit Nederland geleverd. De waterstof wordt opgeslagen op het terrein van Fountain Fuel in een tube trailer in een mooi vormgeven terp. “Op het moment dat we groeien, kunnen we op locatie een elektrolyser plaatsen, waarmee we bij het energiestation zelf de waterstof kunnen maken.”

Energievoorziening voor de wijk

Het energiestation lost een aantal grote problemen op. “In het hele land kampen we in toenemende mate met netcongestie: er is nu op sommige momenten te veel groene stroom om kwijt te kunnen op het net. Daarom staan sommige windmolens gewoon stil”, zegt Bredewold. “Er is een overload aan duurzame elektriciteit. Laten we dat benutten.”

De overtollige elektriciteit en waterstof kan ook via leidingen naar de buren worden gebracht. “Bedrijven die zich bijvoorbeeld willen aansluiten op het elektriciteitsnet staan op een wachtrij van zo’n 7 jaar. Dan kunnen ze net zo goed waterstof van ons afnemen”, zegt Bredewold. Op die manier wil hij met de Fountain Fuel op termijn als energiehub fungeren voor een gehele wijk of bedrijventerrein.

Waterstof of elektrische auto?

Bredewold ziet dat de duurzame energiehub van grote meerwaarde kan zijn voor de mobiliteitssector. “Je hoort vaak dat er twee stromingen in de transportwereld zijn: batterij- believers of waterstof-fans. Het lijkt soms wel oorlog tussen die twee. Waarom kunnen die ontwikkelingen niet hand in hand gaan? We hebben beide technieken nodig om de omslag naar duurzame energie te maken.”

Een veelgehoord argument tegen de waterstofauto is dat de groene waterstof die nu beschikbaar is, voor de industrie gebruikt moet worden. Denk aan de fabrieken van Tata Steel, die niet op elektriciteit kunnen draaien. Maar volgens Bredewold is dat argument achterhaald. “Het duurt nog járen voordat groene waterstof op grote schaal beschikbaar is en in de industrie toegepast kan worden. Laten we het tot die tijd ook gebruiken voor technieken die al wel beschikbaar zijn. Wij zien mobiliteit als vliegwiel voor die transitie.”

Batterij-elektrisch en waterstof-elektrische auto’s moeten volgens Bredewold naast elkaar kunnen bestaan. Het zijn complementaire technieken. “Bovendien”, zegt hij, “kunnen we niet allemaal aan de laadpaal. Dat kan het elektriciteitsnet simpelweg niet aan.”

Kip-ei-verhaal doorbreken

Gelukkig staat Bredewold daarin niet alleen. Veel autofabrikanten ontwikkelen naast elektrische auto’s ook waterstofauto’s. Door meer waterstoftankplekken aan te bieden, hoopt Bredewold het bekende kip-ei-verhaal te doorbreken. Autofabrikanten wachten met het bouwen van waterstofauto’s totdat er meer waterstoftankstations zijn. De waterstof-aanbieders wachten op hun beurt totdat er meer waterstofauto’s beschikbaar zijn.

Op dit moment zijn er in Nederland zo’n tien tankstations waar je waterstof kunt tanken en rijden er zo’n 850 waterstofauto’s rond. “In ons geval leveren wij de kippen. Wij zorgen ervoor dat er dit jaar drie energiehubs zijn waar waterstof getankt kan worden. In 2025 zijn dat er elf en in 2030 willen we vijftig energiestations in Nederland hebben staan.” Bredewold hoopt dat autofabrikanten hierop reageren.

Steeds meer autofabrikanten lijken hun kansen te spreiden. Tijdens de autobeurs in Hannover zag Bredewold dat bijna 80 procent van de autofabrikanten aan een waterstofmodel werkt. Eind vorig jaar bleek dat Volkswagen, die stellig tegen waterstofauto’s leek te zijn, toch werkt aan een waterstofauto die 2.000 kilometer kan afleggen op een volle tank. Ook andere merken, zoals BMW, Toyota en Hyundai zetten naast een elektrische aandrijflijn in op de waterstoftechnologie. Dat zegt wel dat autofabrikanten niet op één paard durven te wedden, ziet Bredewold.

Uitdagingen

De ondernemer heeft lang moeten wachten op financiering, maar ziet nu meer beweging. “Het gaat gelukkig echt een stuk sneller. Europa loopt voorop op dit gebied.” Iedere Fountain Fuel vergt een investering van zo’n 4 miljoen euro. Dat komt ook omdat het bedrijf een hele infrastructuur rondom het station moet ontwikkelen.

Vanuit verschillende belangen wordt er met interesse gekeken naar het eerste project in Amersfoort. Daarbij lijkt het er steeds meer op dat Fountain Fuel een soortnaam gaat worden. “Van een gemeente in Nederland kregen we de vraag of we ook daar ‘een Fountain Fuel’ kunnen bouwen. Mooier wordt het niet!”

Meer lezen over waterstof?

Wonderwoods presenteert bouwelementen van iconische torens op de BouwBeurs

Wonderwoods is momenteel nog in en aanbouw en over anderhalf jaar zijn de werkzaamheden naar verwachting pas klaar. Maar op de BouwBeurs 2023 konden bezoekers een deel van het eindresultaat al ervaren. Op de beursvloer waren de geprefabriceerde gevels en plantenbakken van de gebouwen te bewonderen en werden presentaties gegeven over het imposante gebouwencomplex. Groene oase Wonderwoods bestaat uit twee zogeheten multi-use torens van 70 en 104 meter hoog en komt te staan in de kop van het Beurskwartier in Utrecht. Gemeente Utrecht zette in 2016 een opdracht uit voor een ‘iconisch gebouw’ op die locatie, dat een voorbeeld moest worden voor gezond en duurzaam leven in de stad. Het winnende idee was Wonderwoods, gebaseerd op het Bosco Verticale in Milaan, een verticaal bos uit de koker van architect Stefano Boeri. Wonderwoods kenmerkt zich, net als het Bosco Verticale, door de hoeveelheid bomen en planten die erop komen te staan. In totaal worden er 35.000 verschillende plantensoorten op en in de torens geplant, waaronder 300 bomen. Gezamenlijk produceert al dat groen zo’n 40.000 kilo zuurstof per jaar en biedt het een thuis voor 30 verschillende dier- en plantensoorten. Op de bovenste verdiepingen worden bijvoorbeeld kasten geplaatst voor slechtvalken, gierzwaluwen en mussen. Ook over het onderhoud van al dat groen is nagedacht. Momenteel worden hoveniers opgeleid tot zogeheten flying gardners, die hun werk al abseilend zullen uitvoeren. Geprefabriceerde gevels De bouw van Wonderwoods startte eind 2020 en inmiddels zijn de bouwers al op verdiepingen 10 en 11 aanbeland. Het werk op de bouwlocatie gaat sneller dan normaal, omdat de gevelelementen in de fabriek al gefabriceerd worden. Die elementen waren op de BouwBeurs alvast te bewonderen. Het glas en de kozijnen worden ook op voorhand al geplaatst en hetzelfde geldt voor de plantenbakken. Zelfs de teelaarde wordt op voorhand al in de plantenbakken gestort. Op de bouwplaats hoeven de geprefabriceerde gevelonderdelen alleen nog maar als legosteentjes op en naast elkaar geplaatst worden. Wonen en werken De twee torens zullen beschikken over 167 koopappartementen en 252 huurappartementen. Ook komt er zo’n 15.000 vierkante meter aan kantoorruimte. Maar Wonderwoods is met recht multi-use te noemen. Het krijgt ook een restaurant, fitnessruimte, museum en ‘dakpark’ op de zevende verdieping, dat voor iedereen toegankelijk zal zijn. Meer weten over Wonderwoods? Lees ook: Bij dit gebouw hoef je er niet bij te zeggen dat het duurzaam is: “Hier zie je het gewoon” Of lees meer over de BouwBeurs 2023: De BouwBeurs 2023 komt eraan: 'Op het gebied van duurzaamheid komt alles hier samen'