Sabine Sluijters 16 augustus 2022, 10:05

Hoe duurzaam is Frankrijk?

Er gebeurt veel op het gebied van duurzaamheid. Zeker niet alleen in Nederland. Sterker nog, er zijn meerdere landen waar we iets van kunnen leren. Change Inc. zet ze tijdens de zomermaanden op een rij. Deze keer: Frankrijk. De bakermat van klimaatactie. Maar wat doen ze zelf om de klimaatdoelen te halen?

Hoe duurzaam is Frankrijk Frankrijk heeft na Zweden de laagste CO2 uitstoot per hoofd van de bevolking

Wie aan Frankrijk denkt, denkt aan een glooiend landschap met graanrollen, velden met zonnebloemen en geurende lavendel, wijngaarden en snelstromende rivieren. Het land heeft op Zweden na de laagste CO2 uitstoot per hoofd van de bevolking. Dat komt voornamelijk door de grote inzet van kerncentrales in de energievoorziening.

Frankrijk was een van de eerste landen die met overheidsbeleid kwamen om de doelstelling van netto nul CO2 emissie in 2050 te halen. Maar de uitvoering stuit in de praktijk op veel verzet, waardoor aangekondigde maatregelen weer worden geschrapt. Zo waren plannen om de prijs van CO2 te verhogen aanleiding voor massale demonstraties die bekend werden als de protesten van ‘de gele hesjes’. Resultaat: het terugdraaien van de CO2-beprijzing en het instellen van een Burgerraad voor het klimaat.

1. Burgerraad voor het klimaat

Om burgers meer inspraak te geven in het klimaatbeleid werd een Burgerraad in het leven geroepen: de ‘Convention citoyenne pour la transition écologique’. Deze Burgerraad kreeg het mandaat om maatregelen te benoemen die het mogelijk zouden maken het voor 2030 al vastgestelde klimaatdoel van 40 procent emissiereductie te halen en rekening te houden met sociale rechtvaardigheid. De 160 leden kwamen na een half jaar met 149 voorstellen. Uiteindelijk werden 46 voorstellen in soms afgezwakte vorm eind maart 2021 door de Assemblee in wetsteksten verwerkt. Ook werd het voorstel aangenomen om in de Grondwet op te nemen om ‘het behoud van het milieu en biodiversiteit te garanderen en tegen klimaatverandering te strijden’.

2. Verbod op korte binnenlandse vluchten

Vliegen naar een bestemming die je binnen 2,5 uur met de trein kunt bereiken is in Frankrijk verboden. Het oorspronkelijke plan kwam uit de koker van de Franse burgerraad voor het klimaat en ging veel verder – namelijk een verbod op alle vluchten naar bestemmingen die binnen vier uur met de trein te bereiken zijn. Maar na hevig verzet vanuit de luchtvaartbranche werd dit plan afgezwakt. Nu wordt slechts vier procent van de binnenlandse vluchten geschrapt en is de CO2 winst minimaal. Ook een aangekondigde belasting op vliegreizen ging na hevige protesten vanuit de luchtvaartbranche toch van tafel.

3. Plastic in de ban

Frankrijk is koploper als het gaat om het uitbannen van single use plastic. Het gaat daarin verder dan de EU wetgeving voorschrijft. Het land wil een vermindering met 20 procent van eenmalige plastic verpakkingen en een vermindering met 100 procent van plastic verpakkingen zonder technische functie. Plastic om groente en fruit, reclamefolders en kranten en plastic speelgoed bij fastfoodketens: het gaat vanaf 2022 allemaal in de ban. Ook is het niet langer toegestaan om plastic flesjes uit te delen op publieke-, culturele- of sportevenementen en in publieke gebouwen. In 2040 zijn alle plastic verpakkingen in Frankrijk verboden.

4. Wereldprimeur waterstofproductie op zee

Hoewel Frankrijk niet vooroploopt in het opwekken van duurzame energie heeft het wel een wereldprimeur op dit gebied. In de monding van de Loire, voor de kust van Le Croisic, bouwt de Franse start-up Lhyfe samen met ingenieursschool Centrale Nantes aan een proeffabriek voor waterstofproductie op zee. De installatie moet aantonen dat het mogelijk is om waterstof te produceren met zeewater en windenergie van een drijvende windturbine.

5. Inhaalslag op duurzame energie: verkorten vergunningprocedures

Frankrijk is er niet in geslaagd het doel te halen om in 2020 23 procent van zijn energie uit hernieuwbare bronnen te halen. Ook de kloof tussen de doelstelling voor 2023 – en realisatie is immens. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) berekende vorig jaar dat Frankrijk om zijn doelstelling voor 2023 te halen in drie jaar tijd meer dan 6 gigawatt aan windenergie moet opstellen en de zonne-energie capaciteit moet verdubbelen. Een van de belangrijkste oorzaken dat het land zijn doelstellingen niet haalt zijn de ellelange vergunningprocedures. Maar een aantal vergaande wetswijzigingen zijn doorgevoerd om hierin verandering te brengen.

Dit artikel maakt onderdeel uit van een serie waarin Change Inc. duurzaamheidsprestaties over de grens bekijkt. Lees ook:

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Meer opbrengst uit windparken dankzij nieuwe software

Windmolens staan het liefst met hun kop in de wind. Het besturingssysteem optimaliseert de stand van hun wieken ten opzichte van de windrichting en windsnelheid. Dat doet iedere windmolen voor zich. Ook als ze onderdeel uitmaken van een groter park. Maar dat is niet in het voordeel van de totale energieopbrengst van het windpark blijkt uit een nieuw onderzoek, gepubliceerd in Nature energy. Individuele windmolen versus het collectief Onderzoekers van de Massachusetts Institute of Technology (MIT) en windmolenfabrikant Siemens Gamesa Renewable Energy ontdekten dat wanneer individuele windmolens wat minder opwekken, het park in totaal juist meer oplevert. Dat komt omdat windmolens in een park in elkaars ‘kielzog’ staan. De wieken van een windmolen ‘vermalen’ de wind. De luchtstroom die ze doorlaten is daardoor turbulent en heeft minder kracht dan de ‘oorspronkelijke’ wind. Je kan het vergelijken met het kielzog van een schip. Idealiter worden windmolens dan ook zo ver mogelijk uit elkaar gezet om het energieverlies door dit ‘wake effect’ te verminderen. Maar vanwege schaarse ruimte is dat maar beperkt mogelijk. Onderstaande video laat zien hoe dat 'wake effect' werkt:Door de windmolens niet individueel maar als collectief te optimaliseren wordt dit effect vermeden. De onderzoekers testten hun idee in de praktijk bij een windmolenpark in India. Daar zagen zij bijvoorbeeld dat wanneer ze een windmolen een paar graden van zijn eigen optimale stand ten opzichte van de wind draaiden, het energieverlies dat daardoor optrad ruimschoots werd goedgemaakt door de energiewinst van de daaropvolgende molens. Ze ontwierpen een softwaresysteem dat rekening houdt met al deze interacties. Door het windpark als een collectief te optimaliseren wisten ze onder bepaalde omstandigheden maar liefst 32 procent meer energie op te wekken met dezelfde molens. Over de hele wereld toepasbaar De resultaten van het onderzoek zijn te gebruiken voor alle windmolens in de wereld. Wanneer dit systeem wordt toegepast op alle bestaande windmolenparken kan het volgens de onderzoekers een energiewinst opleveren van 1,2 procent. Dat lijkt weinig maar is al snel 31 terawattuur extra stroom, vergelijkbaar met de opbrengst van 3.600 windturbines. En dat zonder veel extra kosten. Het enige dat nodig is, is het implementeren van nieuwe software. Een bijkomend voordeel is dat windmolens dankzij deze uitvinding in de toekomst misschien zelfs dichter bij elkaar geplaatst kunnen worden, waardoor er meer windmolens op hetzelfde landoppervlak passen. ReNew power (het grootste duurzame energiebedrijf van India en het bedrijf dat zijn windpark voor het onderzoek ter beschikking stelde) gebruikt de uitkomsten nu om ook zijn andere windmolenparken te optimaliseren. De onderzoekers bekijken nu of het ook toepasbaar is op windmolenparken op zee. Lees ook: Grootste zonnepark van Europa levert eerste energieSchrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.