Duurzaamheid is één van de belangrijkste thema’s bij de Provinciale Statenverkiezingen op woensdag 20 maart. Dat blijkt uit een analyse van de verkiezingsprogramma’s die Citisens uitvoerde in opdracht van Binnenlands Bestuur. Daarnaast is er met name aandacht voor de thema’s woningbouw, verkeer en vervoer.
Uit een onderzoek van I & O Research blijkt dat burgers weinig weten over het takenpakket van provincies. Daarom zet DuurzaamBedrijfsleven deze taken op een rij, met speciale aandacht voor de invloed op het thema duurzaamheid.
Kerntaken
De zeven kerntaken van provincies, zoals omschreven in Profiel Provincies, zijn: Duurzame ruimtelijk ontwikkeling & waterbeheer; Milieu, energie & klimaat; Vitaal platteland, natuurbeheer & ontwikkeling natuurgebieden; Regionale bereikbaarheid & regionaal openbaar vervoer; Regionale economie; Culturele infrastructuur & monumentenzorg en Kwaliteit van het openbaar bestuur.
In onderstaande video geeft de koepelorganisatie Interprovinciaal Overleg (IPO) een aantal voorbeelden aan de hand van een fietstocht door Nederland:
Op een aantal terreinen hebben provincies vaste taken, omdat deze in concrete wetgeving zijn uitgewerkt, maar voor een groot deel mogen provincies zelf kiezen welke taken zij oppakken en hoe zij daar invulling aan geven. De belangrijkste taak van de provincie is het indelen van de beschikbare ruimte in de provincie. Ook houdt de provincie toezicht op de naleving van milieuwetten op het gebied van lucht, bodem en water en is de provincie verantwoordelijk voor de aanleg en het onderhoud van provinciale wegen, fietspaden en bruggen.
Duurzame invloed
Koepelorganisatie IPO stelt op de website dat provincies een belangrijke rol spelen bij de invulling van thema’s zoals de energietransitie, de circulaire economie en klimaatadaptatie.
Provincies kunnen bijvoorbeeld duurzame energie, landbouw en mobiliteit stimuleren. Zij verlenen de vergunningen voor wind- en zonneparken, zij kunnen subsidies instellen voor agrariërs en ondernemers die hun bedrijf willen verduurzamen of voor woningverduurzaming door inwoners en zij kunnen eisen stellen aan het type openbaar vervoer in de provincie.
Daarnaast kunnen provincies een aanjaagrol vervullen door te investeren in de ontwikkeling van nieuwe technieken, bijvoorbeeld voor het hergebruik van grondstoffen of door in te zetten op innovatieve duurzame oplossingen in het openbaar vervoer, zoals energiezuinig asfalt, zero-emissiebussen en laadpalen. Ook kunnen zij ruimte vrijmaken voor zonnepanelen en windmolens.
Duurzame initiatieven van provincies
Er zijn verschillende voorbeelden van duurzame acties van provincies. Zo past provincie Overijssel een nieuwe manier van wegbeheer toe. Daarbij huurt de provincie een provinciale weg van bouwer Dura Vermeer en betaalt daarmee alleen voor het gebruik ervan. Dura Vermeer is verantwoordelijk voor het onderhoud van de weg. Meer ontwikkelingen rondom de weg zijn de ‘CO2-negatieve’ weg in Zuid-Holland en de bevestiging van een zonnepanelenmat op het wegdek van een provinciale weg in Utrecht.
Onder andere de provincies Noord-Holland en Gelderland willen inwoners helpen bij de verduurzaming van hun woning. De provincie Limburg geeft zelf het goede voorbeeld door het provinciehuis te verduurzamen. “Vanuit onze maatschappelijke- en voorbeeldfunctie vinden wij het waard om te investeren in verduurzaming”, zei directeur Joyce Nelissen daar eerder over.
De provincie Gelderland investeert in ‘de industrie van de toekomst’: slimme en schone fabrieken. “Denk aan investeringen in slimme digitale productietechnologieën of investeringen in schone productieprocessen door hergebruik van grondstoffen of hernieuwbare energie”, zei Gedeputeerde Michiel Scheffer. Eerde stelde de provincie Drenthe geld beschikbaar voor de vergroening van de chemie.
Lees meer over de duurzame initiatieven van provincies:
- 5 keer duurzaamheid in de noordelijke provincie
- 5 keer duurzaamheid in provincies midden-Nederland
- 5 keer duurzaamheid in de zuidelijke provincies
Bronnen: IPO, ProDemos, Rijksoverheid | Afbeeldingen: Adobe Stock & provincie Zuid-Holland
