André Oerlemans
02 juni 2023, 13:00

Opmerkelijk: duurzaam ruimtevoedsel uit de adem van astronauten

Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoogschiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. Deze week: duurzaam ruimtevoedsel, gemaakt uit de adem van astronauten.

Img 0011 Het zelfvoorzienend voedselproductiesysteem NUCLEUS, ontwikkeld door het Interstellar Lab van Merritt Island in Florida. | Credits: NASA/Methuselah Foundation

Astronauten die de ruimte in gaan moeten zich vooral voeden met voorverpakt voedsel, vaak gevriesdroogd. In ruimtestation ISS is dat bijvoorbeeld maximaal anderhalf jaar houdbaar. Nu de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA zich voorbereidt op ruimtemissies waarbij astronauten verder dan ooit het zonnestelsel in gestuurd worden, heeft het duurzame, nieuwe voedselsystemen nodig. Daarmee moeten bemanningen zich jarenlang zelf in leven kunnen houden. Bijvoorbeeld onderweg naar Mars of tijdens langere missies op de maan. Met de Deep Space Food Challenge roept NASA knappe koppen over de hele wereld op om daar een oplossing voor te vinden.

Prijzengeld

De nieuwe systemen moeten smakelijk voedsel telen met minimale middelen en zo weinig mogelijk afval. Aanvankelijk deden 200 bedrijven mee. Onlangs werden de acht winnende teams bekendgemaakt. Zij krijgen ieder 150.000 dollar om hun innovatieve ideeën verder te ontwikkelen in de volgende fase van het project en dingen mee naar 1,5 miljoen dollar aan prijzengeld.

Voedsel uit uitgeademde lucht

De meeste teams hebben methoden ontwikkeld om uit paddenstoelen of algen proteïne te kweken. De Air Company uit New York valt op met een bijzonder idee. Het bedrijf heeft een systeem ontwikkeld dat het koolstofdioxide opvangt dat de astronauten uitademen. Daarvan maakt het met water en elektriciteit alcohol. Die alcohol wordt samen met gist gevoegd, waarna er eiwitten en eetbaar voedsel uit ontstaan. Air Company maakt nu al alcohol voor parfum en duurzame vliegtuigbrandstof (SAF) uit CO2. Voor de NASA kwam het bedrijf met de space-eiwitshake.

Het team van Air Company | Credit: Air Company

Zelf groente verbouwen

Een andere finalist, het Interstellar Lab uit Florida, heeft een zelfvoorzienend voedselproductiesysteem ontworpen dat verse groenten, paddenstoelen en insecten zoals soldatenvliegen voortbrengt. Die kunnen eiwitten en voedingsstoffen leveren voor lange ruimtemissies. Het systeem, dat NUCLEUS heet, bestaat uit een modulaire set kleine capsules ter grootte van een magnetron, elk met zijn eigen vochtigheid, temperatuur en bewateringssysteem. Astronauten zouden daarmee ongeveer drie tot vier uur per week voor boer moeten kunnen spelen.

Deze video legt uit het hoe en waarom van de Deep Space Food Challenge uit:

Lekker smaken

Astronauten hebben stevige voedingsstoffen nodig om gezond te blijven eten in de ruimte, maar willen ook dat het goed smaakt. “Astronauten zullen je vertellen dat lekker en voedzaam eten een cruciaal onderdeel is van elke succesvolle bemande ruimteverkenningsmissie”, zei Denise Morris van NASA bij de bekendmaking van de finalisten. “De mogelijkheden die in deze challenge worden geboden, kunnen onze ontdekkingsreizigers helpen bij toekomstige missies en hebben zelfs de potentie om hier op aarde te helpen in gebieden waar voedsel schaars of moeilijk te produceren is.”

Lees ook:

Groen licht voor grootschalige lithiumwinning in Europa

De Europese Unie heeft het tempo van haar energietransitie opgevoerd en verdubbelt haar inspanningen om zich te ontdoen van fossiele brandstoffen. Het risico bestaat echter dat zij voor batterijen, en vooral voor het hoofdbestanddeel daarvan, lithium, afhankelijk wordt van andere landen. Daarom heeft de Portugese regelgevende instantie het licht op groen gezet voor een nieuw mijnbouwproject in Barroso, in het noorden van het land. Ontginning lithium vanaf 2026 Savannah Resources, het grootste Europese bedrijf dat zich toespitst op de lithiumsector in de Europese Unie, zal de grondstof ontginnen. Het bedrijf is sinds 2019 bezig met exploratie in Portugal, waar lithium van vergelijkbare kwaliteit blijkt te zijn als dat wat in Australië, een van de grootste producenten ter wereld, wordt gedolven. In Barroso is het de bedoeling om genoeg lithium te winnen voor de productie van 500.000 elektrische wagens per jaar. “Dat is een uiterst belangrijke verwezenlijking, niet alleen voor de ontwikkeling van het project, maar ook voor de ontwikkeling van de lithiumindustrie in Portugal”, aldus Dale Ferguson, directeur van Savannah. De aandelenkoers van het bedrijf maakte een sprong van 22 procent na de aankondiging. Portugal is goed op weg om het eerste land in Europa te worden dat een zo’n grootschalig lithiumproject opstart, hoewel de EU momenteel niet meer dan 1 procent van haar verbruik van dit “witte goud” zelf wint. Volgens Barroso moet de ontginning tegen 2026 van start gaan.Raffinaderij in Portugal Savannah hoopt 100.000 ton spodumeen, het mineraal dat lithium, aluminium en silicaat bevat, uit het gesteente te winnen. Dit mineraal kan vervolgens worden geraffineerd tot lithium voor industrieel gebruik. Het bedrijf hoopt later ook een raffinaderij in Portugal te bouwen.De Financial Times wijst er echter op dat het project op lokaal verzet stuit, met name van milieugroeperingen. United in Defense of Covas do Barroso, een lokale gemeenschapsgroep die tegen het project is, zei het besluit te “veroordelen” en “verbijsterd” te zijn over de aanvaarding ervan, gezien de potentieel “verwoestende ecologische en sociaal-economische gevolgen.”Lees ook:'Nederlandse batterij voor 130 uur maakt gascentrales op waterstof overbodig' IPCC-auteur professor Blok: snel drie keer zoveel wind en zonne-energie nodig om Parijs te halen Nederlandse boeren gebruiken minder bestrijdingsmiddelen en meer natuurvriendelijke alternatieven